معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٨٨ - عنايت قرآن به مسائل اقتصادى
عنايت قرآن به مسائل اقتصادى
قرآن به مسائل گوناگون حياتى، از جمله مسائل اقتصادى، عنايت فراوان نشان مىدهد و اساساً انسان را آفريدهاى آبادگر معرّفى مىكند و معتقد است انسان آفريده شده تا زمين را آباد سازد، و با نوآورىهاى خود، مقام خلافت الاهى را در زمين به ظهور برساند:
هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ اسْتَعْمَرَكُمْ فِيها.[١]
(او، شما را از زمين برگرفته، و به آبادسازى آن گماشته است).
از اين جهت، انسان، جايگزين مقام ربوبيت شده است، تا در آبادانى زمين بكوشد، و همانگونه كه آبادى و فرخندگى جهان با دست تواناى مقام ربوبيت انجام گرفته، آبادى و فرخندگى زمين بايستى با دست تواناى انسان انجام گيرد.
خداوند، انسان را نيروى كار و زمين و آنچه در نهاد طبيعت نهفته است را سرمايه او قرار داده است.
از يك طرف، او را شايسته تحقيق و فراگيرى علم و دانش، دانسته، راه شناخت را به او آموخته است:
وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها.[٢]
آرى! خداوند راه شناخت حقايق و آثار و خواص اشياء را در نهاد انسان قرار داده و از طرف ديگر، تمامى نيروهاى فعال جهان، و نيز آنچه از منابع اقتصادى و حياتى كه در طبيعت وجود دارد، را در اختيار او قرار داده است.
سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً.[٣]
تمامى آنچه كه در آسمانها و زمين است، بهگونهاى آفريده كه در اختيار شما انسانها قرار گيرند.
يعنى: شما انسانها را بهگونهاى آفريده است، كه توانايى دست انداختن به آنچه در جهان (عالم وجود) هست را داشته باشيد.
در حقيقت، اين قدرت انسان است كه مىتواند به آنچه در جهان هستى،
[١] . هود، آيه ٦١.
[٢] . بقره، آيه ٣١.
[٣] . جاثيه، آيه ١٣.