معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٣ - ٥ ٣ عشق به جمال مطلق
است، كه در همين حيات صورى، بر حسب حال و كشف و شهود، قيمت
ايشان بر پا شده، و كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ در اين نشأت برايشان عيان گشته است.
٤. ٣. سير و سلوك
در عرفان، علم حقيقتى نه تنها از عمل جدا نيست، بلكه نتيجه و محصول عمل است. براى رسيدن به بينش عرفانى، بايد به سير و سلوك پرداخت و از مراتب و درجاتى گذشت. از همينجا، عرفان به دو قسمت نظرى و عملى تقسيم مىشود. عرفان عملى عبارت است از اجزاى برنامههاى پر مشقّت، جهت گذشتن از مراحل و منازل، و رسيدن، به مقامات و احوالى، كه در راه دست يافتن به بينش عرفانى، و «توحيد» و «فنا» بايد طى شود، و از آن به «طريقت» تعبير مىشود. اين مقدمه براى عرفان نظرى است كه مجموعهاى است از آگاهىها و دريافتهاى شهودى درباره حقيقت جهان هستى و انسان.
عارف براى رسيدن به كمال خويش كه همان مرحله توحيد و فنا است، لازم است تن به سختىها بسپارد، از خواب و خوراك و خواستههاى جسمانى كم كند و بر اعمال و اشتغالات معنوى و نفسانى بيفزايد.
چشمپوشى از شهوات و لذّات، مبارزه با هواهاى نفسانى، كه در بيان نبوى بهعنوان «جهاد اكبر» ناميده شده است، رها كردن جاه و مقام، گذشتن از نشانه و نام، و پرداختن به باطن، به خاطر احراز شايستگى پيوستن و رسيدن به آستان حق و حقيقت، و در يك كلام، تلاش بىامان براى دست يافتن به مرگ اختيارى- موتوا قبل ان تموتوا- و تولّد نوين در عالم ماوراى طبيعت، براى رسيدن به حيات جاويد، گامهاى اصلى سير و سلوك است.
٥. ٣. عشق به جمال مطلق
عشق از عناصر عمده بينش و سلوك عرفانى، و اصل آفرينش از پايه عشق نشأت گرفته است: