معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٩٨ - بررسى روايات

ما يقين داريم كه امثال اين روايت دروغ مى‌باشند، زيرا وقتى يك حديث مى‌گويد ثواب اطعام يك مؤمن، ثواب هزار هزار حج است، ديگر ارزشى براى حج باقى نمى‌ماند.[١]

شايد كسى تصور كند كه مى‌تواند حج نرود و تنها با اطعام يك مؤمن به ثوابى بيشتر دست يابد. وقتى روايتى مى‌گويد:

ثواب قرائت فاتحه همان ثواب قرائت همه قرآن است.[٢]

سيوطى‌ نقل كرده است:

اگر شخصى در يك روز سى مرتبه سوره توحيد را بخواند، در آن روز كسى بهتر از او نيست و اگر ٥٠ مرتبه بخواند گناه پنجاه سال او بخشيده مى‌شود و پنجاه هزار درجه و پنجاه هزار حسنه به او داده مى‌شود و پنجاه هزار گناه او بخشيده مى‌شود و اگر دويست مرتبه بخواند، ثواب پانصد سال عبادت پيدا مى‌كند و اگر چهارصد مرتبه بخواند، پاداش چهارصد شهيد خواهد داشت و خواندن هزار مرتبه بهتر است از تجهيز و ارسال هزار اسب براى جهاد در راه خدا.[٣]

گذشته از آنكه پذيرفتن اينها مشكل است، بلكه نسبت به ساير اعمال سستى ايجاد مى‌كند؛ به‌خصوص اگر توجه شود كه شارع مقدس، طبق روش عقلا عمل مى‌كند و بايد نسبتى معقول بين عمل و پاداش وجود داشته باشد.

در تفسير مجمع‌البيان‌ در ابتداى تفسير هر سوره و در كشاف‌ در پايان تفسير هر سوره و در سرتاسر البرهان، نورالثقلين‌ و دُرّ المنثور اين‌گونه روايات فراوان نقل شده است.[٤]

بررسى روايات‌

براى بررسى اين روايات بايد سند و سپس متن آن‌ها، تحليل و آنگاه راه‌حل و جمع‌بندى نهايى ارائه شود.

[١] . محمدتقى مجلسى، روضة المتقين فى شرح كتاب من لايحضره الفقيه، ج ١٤، ص ٤٠٤.

[٢] . محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٩٨، ص ٢٥٩.

[٣] . جلال الدين عبدالرحمان سيوطى، الدر المنثور فى التفسير بالمأثور، ج ٦، ص ٤١٠.

[٤] . به عنوان نمونه ر. ك: نورالثقلين، ج ١، ص ٢٥٨، حديث ١٠٢٦.