تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨١
وظيفه كنيم و رسالت خويش را ادا نمائيم.
***
٢- «مَغْضُوبِ عَلَيْهِم» و «ضالِّين» كيانند؟
جدا كردن اين دو از هم، در آيات فوق نشان مىدهد هر كدام اشاره به گروه مشخصى است.
در اين كه فرق ميان اين دو چيست سه تفسير وجود دارد:
١- از موارد استعمال اين دو كلمه در قرآن مجيد چنين استفاده مىشود كه «مَغْضُوبِ عَلَيْهِم» مرحلهاى سختتر و بدتر از «ضالِّين» است، و به تعبير ديگر «ضالِّين» گمراهان عادى هستند، و «مَغْضُوبِ عَلَيْهِم»، گمراهان لجوج و يا منافق، و به همين دليل در بسيارى از موارد، غضب و لعن خداوند در مورد آنها ذكر شده.
در آيه ١٠٦ سوره «نحل» مىخوانيم: وَ لكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْراً فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللَّهِ: «آنهائى كه سينه خود را براى كفر گسترده ساختند غضب پروردگار بر آنها است».
و در آيه ٦ سوره «فتح» آمده است: وَ يُعَذِّبَ الْمُنافِقينَ وَ الْمُنافِقاتِ وَالْمُشْرِكينَ وَ الْمُشْرِكاتِ الظَّانِّينَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ عَلَيْهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ وَ غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ لَعَنَهُمْ وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّم: «خداوند مردان و زنان منافق و مردان و زنان مشرك و آنها را كه درباره خدا گمان بد مىبرند مورد غضب خويش قرار مىدهد، و آنها را لعن مىكند، و از رحمت خويش دور مىسازد، و جهنم را براى آنان آماده ساخته است».
به هر حال «مَغْضُوبِ عَلَيْهِم» آنها هستند كه علاوه بر كفر، راه لجاجت و عناد و دشمنى با حق را مىپيمايند و حتى از اذيت و آزار رهبران الهى و پيامبران در صورت امكان فروگذار نمىكنند آيه ١١٢ سوره «آل عمران» مىگويد: