از ميدان‌هاى جنگ فرستاد، شب هنگام كه تاريكى همه جا را فرا گرفت نتوانستند قبله را بشناسند و هر گروهى به سوئى نماز خواندند، هنگام طلوع آفتاب ديدند همگى به غير جانب قبله نماز گزارده‌اند، از پيامبر صلى الله عليه و آله سؤال كردند، آيه فوق نازل شد و به آنها اعلام كرد نمازهايشان در چنين حالتى صحيح بوده «١» (البته اين حكم شرائطى دارد كه در كتب فقهى آمده است).
هيچ مانعى ندارد كه همه شأن نزول‌هاى فوق براى آيه ثابت باشد، و آيه هم ناظر به مسأله تغيير قبله باشد، هم خواندن نماز نافله بر مركب، و هم نماز واجب به هنگام نشناختن قبله.
از اين گذشته اصولًا هيچ آيه‌اى اختصاص به شأن نزول خود ندارد، و مفهوم آن بايد به صورت يك حكم كلى در نظر گرفته شود واى بسا از آن احكام گوناگونى استفاده شود.
***
تفسير:
به هر سو رو كنيد خدا آنجا است!
در آيه گذشته، سخن از ستمگرانى بود كه مانع از ذكر الهى در مساجد مى‌شدند، و در تخريب آن مى‌كوشيدند، آيه مورد بحث دنباله همين سخن است، مى‌گويد: «مشرق و مغرب از آن خدا است، و به هر طرف رو كنيد خدا آنجا است» «وَ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ».
چنين نيست كه اگر شما را از رفتن به مساجد و پايگاههاى توحيد مانع شوند، راه بندگى خدا بسته شود، نه، شرق و غرب اين جهان تعلق به ذات پاك او دارد، و به هر سو رو كنيد او آنجا است.