تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٥
٧٤- سپس دلهاى شما بعد از اين واقعه سخت شد؛ همچون سنگ، يا سختتر! چرا كه پارهاى از سنگها مىشكافد، و از آن نهرها جارى مىشود؛ و پارهاى از آنها شكاف بر مىدارد، و آب از آن تراوش مىكند؛ و پارهاى از خوف خدا (از فراز كوه) به زير مىافتد؛ (اما دلهاى شما، نه از خوف خدا مىتپد، و نه سرچشمه علم و دانش و عواطف انسانى است!) و خداوند از اعمال شما غافل نيست.
تفسير:
ماجراى گاو بنى اسرائيل
در اين آيات، بر خلاف آنچه تا به حال در سوره «بقره» پيرامون بنى اسرائيل خواندهايم كه همه به طور فشرده و خلاصه بود، ماجرائى به صورت مشروح آمده است، شايد به اين دليل كه اين داستان تنها يك بار در قرآن ذكر شده.
به علاوه نكات آموزنده فراوانى در آن وجود دارد كه ايجاب چنين شرحى مىكند، از جمله: بهانهجوئى شديد بنى اسرائيل در سراسر اين داستان نمايان است، و نيز درجه ايمان آنان را به گفتار موسى عليه السلام مشخص مىكند و از همه مهمتر اين كه گواه زندهاى است بر امكان رستاخيز.
ماجرا (آن گونه كه از قرآن و تفاسير بر مىآيد) چنين بود: يك نفر از بنى اسرائيل به طرز مرموزى كشته مىشود، در حالى كه قاتل به هيچ وجه معلوم نيست.
در ميان قبائل و اسباط بنى اسرائيل نزاع در مىگيرد، هر يك آن را به طايفه و افراد قبيله ديگر نسبت مىدهد و خويش را تبرئه مىكند داورى را براى فصل خصومت نزد موسى عليه السلام مىبرند و حل مشكل را از او خواستار مىشوند، و چون از طرق عادى حل اين قضيه ممكن نبود، و از طرفى ادامه اين كشمكش ممكن