تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤١
«راعنا» كه از ماده «الرعى» به معنى مهلت دادن است، به كار مىبردند.
ولى يهود همين كلمه «راعنا» را از ماده «الرُّعونة» كه به معنى كودنى و حماقت است استعمال مىكردند (در صورت اول مفهومش اين است «به ما مهلت بده» ولى در صورت دوم اين است كه «ما را تحميق كن»!).
يعنى براى يهود دستاويزى پيدا شده بود كه با استفاده از همان جملهاى كه مسلمانان مىگفتند، پيامبر يا مسلمانان را استهزاء كنند.
نخستين آيه فوق نازل شد و براى جلوگيرى از اين سوء استفاده، به مؤمنان دستور داد به جاى جمله «راعنا»، جمله «انظرنا» را به كار برند كه همان مفهوم را مىرساند، و دستاويزى براى دشمن لجوج نيست. «١»
بعضى ديگر از مفسران گفتهاند: جمله «راعنا» در لغت يهود يك نوع دشنام بود و مفهومش اين بود «بشنو كه هرگز نشنوى» اين جمله را تكرار مىكردند و مىخنديدند!. «٢»
بعضى از مفسران نيز نقل كردهاند: يهود به جاى «راعنا»، «راعينا» مىگفتند كه معنيش «چوپان ما» است، و پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله را مخاطب قرار مىدادند و از اين راه استهزاء مىكردند. «٣»
اين شأن نزولها با هم تضادى ندارد و ممكن است همه صحيح باشد.
***
تفسير:
دستاويز به دشمن ندهيد؟
با توجه به آنچه در شأن نزول گفته شد، نخستين آيه مورد بحث مىگويد: