تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦٤
بسيار دشوار يا غير ممكن است، لذا به جاى خانه «كعبه»، «مسجد الحرام» كه محل وسيعترى است، ذكر شده، و مخصوصاً كلمه «شَطْر» كه به معنى «سمت و جانب» است، انتخاب گرديده، تا انجام اين دستور اسلامى، براى همگان در هر جا باشند ميسر گردد.
به علاوه تكليف صفهاى طولانى نماز جماعت كه در بسيارى اوقات از طول «كعبه» بيشتر است روشن شود.
بديهى است محاذات دقيق با خانه «كعبه» و حتى با «مسجد الحرام» براى كسانى كه از دور نماز مىخوانند كار بسيار مشكلى است، ولى ايستادن به سمت آن براى همه آسان است. «١»
***
٤- خطاب همگانى
بدون شك، خطابات قرآن و لو در ظاهر متوجه پيامبر صلى الله عليه و آله باشد، مفهوم عامى دارد كه شامل همه مسلمانان مىشود (جز موارد معدودى كه دليل اختصاص آن به پيامبر صلى الله عليه و آله، در دست داريم) با توجه به اين امر، اين سؤال پيش مىآيد: چرا در آيه فوق يك بار به پيامبر صلى الله عليه و آله دستور مىدهد: رو به سوى مسجد الحرام نماز بخواند، و يك بار همه مؤمنان را مخاطب ساخته؟.
اين تكرار ممكن است به اين دليل باشد كه مسأله تغيير قبله يك مسأله جنجالى و پر سر و صدا بود، و امكان داشت، به خاطر جنجالها و سمپاشىها، ذهن افراد تازه مسلمان مشوب گردد، و به عذر اين كه خطاب «فَوَلِّ وَجْهَكَ» مخصوص پيامبر صلى الله عليه و آله است از زير بار نماز خواندن به جانب «كعبه» شانه خالى