بودن چيزى دليل مى‌خواهد، نه حلال بودن آن.
و از آنجا كه قوانين تشريعى بايد با قوانين تكوينى هماهنگ باشد، طبع آفرينش نيز اين چنين اقتضاء مى‌كند.
به عبارت روشن‌تر آنچه خدا آفريده حتماً فائده‌اى داشته و براى استفاده بندگان بوده، بنابراين، معنى ندارد اصل اولى تحريم باشد.
نتيجه اين كه: هر غذائى كه ممنوعيت آن با دليل صحيح ثابت نشده مادام كه منشأ فساد و زيان و ضررى براى فرد و اجتماع نباشد، طبق آيه شريفه فوق حلال است.
***
٢- انحرافات تدريجى
جمله خُطُواتِ الشَّيْطان «گام‌هاى شيطان» گويا اشاره به يك مسأله دقيق تربيتى دارد، و آن اين كه انحراف‌ها و تبهكارى‌ها غالباً به طور تدريج در انسان نفوذ مى‌كند، نه به صورت دفعى و فورى، مثلًا براى آلوده شدن يك جوان به مواد مخدر، قمار و شراب، معمولًا مراحلى وجود دارد:
نخست، به صورت تماشاچى در يكى از اين جلسات شركت مى‌كند و انجام اين كار را ساده مى‌شمرد.
گام دوم، شركت تفريحى در قمار (بدون برد و يا باخت) و يا استفاده از مواد مخدر به عنوان رفع خستگى و يا درمان بيمارى و مانند آن است.
گام سوم، استفاده از اين مواد، به صورت كم و به قصد اين كه در مدت كوتاهى از آن صرف‌نظر كند.
سرانجام گام‌ها يكى پس از ديگرى برداشته مى‌شود و شخص، به صورت يك قمار باز حرفه‌اى خطرناك و يا يك معتاد سخت و بينوا در مى‌آيد.