تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢٣
نخست تلاوت آيات خدا بر مردم، اين جمله اشاره به بيدار ساختن انديشهها در پرتو آيات گيرا، جذاب و كوبندهاى است كه از مجراى وحى بر قلب پيامبر صلى الله عليه و آله نازل مىشود و او به وسيله آن، ارواح خفته را بيدار مىكند.
«يَتْلُوا» از ماده «تلاوت» در لغت به معنى پى در پى آوردن چيزى است و هنگامى كه عباراتى را پشت سر هم و روى نظام صحيحى بخوانند، عرب از آن تعبير به تلاوت مىكند، بنابراين، تلاوت منظم و پى در پى مقدمهاى است براى بيدارى و ايجاد آمادگى، براى تعليم و تربيت.
پس از آن، تعليم كتاب و حكمت را هدف دوم مىشمرد؛ چرا كه تا آگاهى حاصل نشود، تربيت كه مرحله سوم است صورت نمىگيرد.
تفاوت «كتاب» و «حكمت» ممكن است در اين جهت باشد كه كتاب اشاره به كتب آسمانى است، و اما حكمت، علوم، دانشها، اسرار، علل و نتائج احكام است كه از طرف پيامبر صلى الله عليه و آله، تعليم مىشود.
سپس آخرين هدف را كه مسأله «تزكيه» است بيان مىدارد.
«تزكيه» در لغت هم به معنى نمو دادن، و هم به معنى پاكسازى آمده است.
و به اين ترتيب، تكامل وجود انسان در جنبههاى «علمى» و «عملى» به عنوان هدف نهائى بعثت پيامبر، معرفى شده است.
اين نكته مخصوصاً قابل توجه است كه علوم بشر محدود است، و آميخته با هزاران نقطه ابهام، و خطاهاى فراوان، و از اين گذشته، نسبت به آنچه را هم مىداند گاهى نمىتواند دقيقاً اميدوار باشد؛ چرا كه خطاهاى خود و ديگران را ديده است.
اينجا است كه بايد پيامبران، با علوم راستين و خالى از هر گونه خطا كه از مبدأ وحى گرفتهاند، به ميان مردم بيايند، خطاهايشان را بر طرف سازند، آن را كه