در حقيقت اين جمله در پايان آيه، به منزله دليل است براى جمله قبل يعنى «أَيْنَ ما تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَميعاً».
***
نكتهها:
١- روزى كه ياران مهدى عليه السلام جمع مى‌شوند
در روايات متعددى كه از ائمه اهل بيت عليهم السلام به ما رسيده جمله «أَيْنَ ما تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَميعاً» به اصحاب مهدى عليه السلام تفسير شده است.
از جمله در كتاب «روضه كافى» از امام باقر عليه السلام مى‌خوانيم كه بعد از ذكر اين جمله، فرمود: يَعْنِي أَصْحابَ الْقائِمِ الثَّلاثَ مِائَةٍ وَ الْبِضْعَةَ عَشَرَ رَجُلًا قالَ وَ هُمْ وَ اللَّهِ الأُمَّةُ الْمَعْدُودَةُ قالَ يَجْتَمِعُونَ وَ اللَّهِ فِي ساعَةٍ واحِدَةٍ قَزَعٌ كَقَزَعِ الْخَرِيفِ:
«منظور اصحاب امام قائم عليه السلام هستند كه سيصد و سيزده‌نفرند، به خدا سوگند منظور از امة معدودة آنها هستند، به خدا سوگند در يك ساعت همگى جمع مى‌شوند، همچون پاره‌هاى ابر پائيزى كه بر اثر تند باد، جمع و متراكم مى‌گردد»! «١»
از امام على بن موسى‌ الرضا عليهما السلام نيز نقل شده: وَ ذلِكَ وَ اللَّهِ أَنْ لَوْ قَدْ قامَ قائِمُنا يَجْمَعُ اللَّهُ إِلَيْهِ شِيعَتَنا مِنْ جَمِيعِ الْبُلْدانِ: «به خدا سوگند هنگامى كه مهدى عليه السلام قيام كند، خدا تمام پيروان ما را از تمام شهرها گرد او جمع مى‌كند». «٢»
بدون شك، اين تفسير از مفاهيم «بطون» آيه است؛ چرا كه مى‌دانيم طبق روايات، آيات قرآن گاه معانى متعددى دارد كه يك معنى ظاهرى، همگانى و