تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨٣
و يا منظور اين است كه: او از نژاد شما و هموطن شما است، زيرا عربهاى جاهلى بر اثر تعصب شديد نژادى ممكن نبود زير بار پيامبرى از غير نژاد خود بروند، چنان كه در آيات ١٩٨ و ١٩٩ سوره «شعراء» مىخوانيم: وَ لَوْ نَزَّلْناهُ عَلى بَعْضِ الأَعْجَمينَ* فَقَرَأَهُ عَلَيْهِمْ ما كانُوا بِهِ مُؤْمِنينَ: «اگر ما قرآن را بر مردى از غير عرب نازل مىكرديم* و بر آنها مىخواند هرگز به او ايمان نمىآوردند» و اين براى آنها نعمت مهمى محسوب مىشد كه پيامبر از خودشان باشد.
البته، اين براى آغاز كار بود، اما سرانجام مسأله نژاد و وطن (جغرافيائى) از برنامهها حذف شد و دستور اصلى و جاودانه اسلام كه «جهان» را وطن، و «انسانيت» را نژاد معرفى مىكند، اعلام گرديد.
بعد از ذكر اين نعمت، به چهار نعمت ديگر كه از بركت اين پيامبر، عايد مسلمين شد اشاره مىكند، مىفرمايد:
١- «آيات ما را بر شما مىخواند» «يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِنا».
«يَتْلُوا» از ماده «تلاوت» به معنى پى در پى در آوردن است، لذا هنگامى كه عباراتى پى در پى (و روى نظام صحيح) خوانده شود از آن تعبير به تلاوت مىكنند، يعنى پيامبر، سخنان خدا را روى نظام صحيح و مناسبى پى در پى بر شما مىخواند تا قلوبتان را آماده پذيرش معانى آن كند.
بنابراين تلاوت منظم و حساب شده پيامبر صلى الله عليه و آله براى ايجاد آمادگى در تعليم و تربيت است كه در جملههاى بعد به آن اشاره مىشود.
٢- «و او شما را پرورش مىدهد» «وَ يُزَكِّيكُمْ».
«تزكيه» در اصل- چنان كه «راغب» در «مفردات» گويد- به معنى افزودن و نمو دادن است، يعنى او با كمك گرفتن از آيات خدا بر كمالات معنوى و مادى، شما مىافزايد، و روحتان را نمو مىدهد، گلهاى فضيلت را بر شاخسار