اجتماعى مردم در اينجا شرط است.
٢- ممكن است يك انسان از عهده پاره‌اى از امتحانات به خوبى بر آيد در حالى كه در برابر امتحانات ديگر، سخت رفوزه شود.
٣- و نيز ممكن است امتحان فردى، وسيله امتحان ديگرى باشد، مثلًا خداوند كسى را با مصيبت فرزند دلبندش مورد آزمايش قرار مى‌دهد، اين آزمايش پاى ديگران را هم به ميدان امتحان مى‌كشد كه آيا آنها در مقام همدردى بر مى‌آيند و در تخفيف آلام شخص مصيبت زده مى‌كوشند يا نه؟
٤- همان گونه كه اشاره كرديم امتحانات الهى، جنبه عمومى و همگانى دارد و حتى پيامبران از آن مستثنى نيستند، بلكه آزمايش آنها با توجه به سنگينى مسئوليتشان به درجات، سخت‌تر از آزمايش ديگران است.
آيات سوره‌هاى مختلف قرآن گوياى اين حقيقت است كه هر يك از پيامبران به سهم خود در كوران آزمايش‌هاى شديدى قرار گرفتند، حتى جمعى از آنان قبل از رسيدن به مقام رسالت، يك دوران طولانى از آزمايش‌هاى مختلف داشتند تا كاملًا ورزيده شوند، و براى رهبرى و هدايت خلق آمادگى كامل پيدا كنند.
در ميان پيروان مكتب انبياء نيز، نمونه‌هاى درخشانى از صبر و پايدارى در صحنه امتحان ديده مى‌شود كه هر كدام الگو و اسوه‌اى مى‌تواند باشد.
***
ماجراى «ام عقيل» بانوى صابر!
زن مسلمان باديه‌نشينى بود به نام «ام عقيل»، در يكى از روزها دو ميهمان بر او وارد شد، فرزندش همراه شتران در باديه بود، در همان لحظه به او خبر دادند شترِ خشمگين فرزندش را در چاه انداخته و بدرود حيات گفته است.
زن با ايمان به كسى كه خبر مرگ فرزند را آورده بود گفت: از مركب پياده