تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١

٢ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمينَ
ترجمه:
٢- ستايش مخصوص خداوندى است كه پروردگار جهانيان است.
تفسير:
جهان غرق رحمت او است
بعد از «بسم اللّه» كه آغازگر سوره بود، نخستين وظيفه بندگان آن است كه به ياد مبدأ بزرگ عالم هستى و نعمت‌هاى بى‌پايانش بيفتند، همان نعمت‌هاى فراوانى كه سراسر وجود ما را احاطه كرده و راهنماى ما در شناخت پروردگار و هم انگيزه ما در راه عبوديت است.
اين كه مى‌گوئيم: انگيزه، به خاطر آن است كه هر انسانى به هنگامى كه نعمتى به او مى‌رسد فوراً مى‌خواهد، بخشنده نعمت را بشناسد، و طبق فرمان فطرت به سپاسگزارى برخيزد و حق شكر او را ادا كند.
به همين جهت علماى علم كلام (عقائد) در نخستين بحث اين علم، كه سخن از انگيزه‌هاى خداشناسى به ميان مى‌آيد «وجوب شكر منعم» را كه يك فرمان فطرى و عقلى است به عنوان انگيزه خداشناسى، يادآور مى‌شوند.
و اين كه مى‌گوئيم: راهنماى ما در شناخت پروردگار نعمت‌هاى او است، به خاطر آن است كه بهترين و جامع‌ترين راه براى شناخت مبدأ، مطالعه در اسرار آفرينش، رازهاى خلقت و مخصوصاً وجود نعمت‌ها در رابطه با زندگى انسان‌ها است.