٢- چرا مثال به «پشه»؟
گر چه بهانه‌جويان، خردى و كوچكى پشه يا مگس را وسيله استهزاء و ايراد به آيات قرآن قرار داده بودند، اما اگر آنها كمى انصاف، درك و شعور مى‌داشتند و در ساختمان اين حيوان بسيار كوچك مى‌انديشيدند مى‌فهميدند يك دنيا دقت و ظرافت در ساختمان آن به كار رفته كه عقل در آن حيران مى‌ماند.
امام صادق عليه السلام درباره آفرينش اين حيوان كوچك مى‌فرمايد: «خداوند به پشه مثال زده است با اين كه از نظر جسم بسيار كوچك است، ولى از نظر ساختمان همان دستگاه‌هائى را دارد كه بزرگ‌ترين حيوانات (خشكى) يعنى فيل دارا است و علاوه بر آن دو عضو ديگر (شاخك‌ها و بال‌ها) در پشه است كه فيل فاقد آن است خداوند مى‌خواهد با اين مثال، ظرافت آفرينش را براى مؤمنان بيان كند». «١»
تفكر درباره اين موجود ظاهراً ضعيف كه خدا آن را شبيه فيل آفريده است انسان را متوجه عظمت آفريدگار مى‌سازد.
مخصوصاً خرطومش همانند خرطوم فيل، تو خالى است و با نيروى مخصوصى خون را به خود جذب مى‌كند، اين لوله ظريف‌ترين سرنگ‌هاى دنيا است و سوراخ درون آن فوق العاده باريك است.
خدا نيروى جذب، دفع و هضم و همچنين دست و پا و گوش مناسب به او داده، بال‌هائى به او مرحمت كرده تا در طلب غذا پرواز كند، اين بال‌ها آن چنان به سرعت بالا و پائين مى‌شود كه حركت آن، با چشم، قابل رؤيت نيست، اين حشره به قدرى حساس است كه به مجرد تكان خوردن چيزى، احساس خطر