تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٧٥
الْمَغْرِبِ».
«بِرّ» (بر وزن ضِدّ) در اصل، به معنى توسعه است، سپس در معنى نيكىها، خوبىها و احسان، به كار رفته است؛ زيرا اين كارها در وجود انسان محدود نمىشود، گسترش مىيابد و به ديگران مىرسد و آنها نيز بهرهمند مىشوند.
و «بَرّ» (بر وزن سر) جنبه وصفى دارد و به معنى شخص نيكوكار است، در اصل به معنى بيابان و مكان وسيع مىباشد، و از آنجا كه نيكوكاران روحى وسيع و گسترده دارند اين واژه بر آنها اطلاق مىشود.
آنگاه، قرآن به بيان مهمترين اصول نيكىها در ناحيه ايمان، اخلاق و عمل- ضمن بيان شش عنوان پرداخته- چنين مىگويد: «بلكه نيكى (نيكوكار) كسانى هستند كه به خدا، روز آخر، فرشتگان، كتابهاى آسمانى و پيامبران ايمان آوردهاند» «وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الآْخِرِ وَ الْمَلائِكَةِ وَ الْكِتابِ وَ النَّبِيِّينَ».
در حقيقت اين نخستين پايه همه نيكىها و خوبىها است: ايمان به مبدأ و معاد و برنامههاى الهى، و پيامبران كه مأمور ابلاغ و اجراى اين برنامهها بودند، و فرشتگانى كه واسطه ابلاغ اين دعوت محسوب مىشدند، ايمان به اصولى كه تمام وجود انسان را روشن مىكند و انگيزه نيرومندى براى حركت به سوى برنامههاى سازنده و اعمال صالح است.
جالب اين كه نمىگويد: «نيكوكار» كسانى هستند كه ... بلكه مىگويد:
«نيكى» كسانى هستند كه ...
اين به خاطر آن است كه در ادبيات عرب و همچنين بعضى زبانهاى ديگر هنگامى كه مىخواهند آخرين درجه تأكيد را در چيزى بيان كنند، آن را به صورت مصدرى مىآورند، نه به صورت وصف، مثلًا گفته مىشود: على عليه السلام