تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨٥
جمله «لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ» كه هشدارى است براى پرهيز از هر گونه تعدى و تجاوز، اين حكم حكيمانه اسلامى را تكميل مىكند.
***
نكتهها:
١- قصاص و عفو يك مجموعه عادلانه
اسلام كه در هر مورد مسائل را با واقعبينى و بررسى همه جانبه، دنبال مىكند، در مسأله خون بىگناهان نيز حق مطلب را به دور از هر گونه تندروى و كندروى بيان داشته است، نه همچون آئين تحريف شده يهود فقط تكيه بر قصاص مىكند و نه مانند مسيحيت كنونى فقط راه عفو يا ديه را به پيروان خود توصيه مىنمايد؛ چرا كه دومى مايه جرئت است و اولى عامل خشونت و انتقامجوئى.
فرض كنيد: قاتل و مقتول با هم برادر و يا سابقه دوستى و پيوند اجتماعى داشته باشند، در اين صورت اجبار كردن به قصاص داغ تازهاى بر اولياى مقتول مىگذارد، و مخصوصاً در مورد افرادى كه سرشار از عواطف انسانى باشند اجبار كردن بر قصاص، خود زجر و شكنجه ديگرى براى آنها محسوب مىشود، در حالى كه محدود ساختن حكم به روش عفو و ديه نيز افراد جنايتكار را جرىتر مىكند.
لذا حكم اصلى را قصاص قرار داده، و براى تعديل آن، حكم عفو را در كنار اين حكم ذكر كرده است.
به عبارت روشنتر اولياء مقتول حق دارند در برابر قاتل يكى از سه حكم را اجراء كنند: