تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٠٥
است از عالىترين درسهاى توحيد، انقطاع الى اللّه و تكيه بر ذات پاك او در همه چيز و در هر زمان، و اگر مىبينيم بزرگان اسلام به هنگام بروز مصائب سخت اين جمله را با الهام گرفتن از قرآن مجيد تكرار مىكردند، براى اين بوده است كه شدت مصيبت آنها را تكان ندهد، و در پرتو ايمان به مالكيت خداوند و بازگشت همه موجودات به سوى او، اين حوادث را در خود هضم كنند.
امير مؤمنان على عليه السلام در تفسير اين جمله مىفرمايد: إِنَّ قَوْلَنَا إِنَّا لِلَّهِ إِقْرارٌ عَلى أَنْفُسِنا بِالْمُلْكِ وَ قَوْلَنا وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ إِقْرارٌ عَلى أَنْفُسِنا بِالْهُلْكِ: «اين كه ما مىگوئيم إِنَّا لِلَّه اعتراف به اين حقيقت است كه ما مملوك اوئيم و اين كه مىگوئيم وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُون اقرار به اين است كه ما از اين جهان خواهيم رفت» و جايگاه ما جاى دگر است. «١»
٣- استمداد از نيروى ايمان و الطاف الهى، عامل مهم ديگرى است، كسانى هستند كه هر وقت دستخوش حوادث مىگردند، اعتدال خود را از دست داده، گرفتار اضطراب مىشوند، اما دوستان خدا چون برنامه و هدف روشنى دارند بدون حيرت و سرگردانى، مطمئن و آرام به راه خود ادامه مىدهند، خدا نيز روشنبينى بيشترى به آنها مىدهد كه در انتخاب راه صحيح دچار اشتباه نشوند، چنان كه قرآن مىفرمايد: وَ الَّذينَ جاهَدُوا فينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا: «كسانى كه در راه ما به جهاد برخيزند ما آنها را به راههاى خود هدايت مىكنيم». «٢»
٤- توجه به تاريخ پيشينيان و بررسى موضع آنان در برابر آزمايشهاى الهى براى آماده ساختن روح انسان نسبت به امتحانات پروردگار، بسيار مؤثر است.
اصولًا، اگر انسان در مسائلى كه براى او پيش مىآيد احساس تنهائى كند از نيروى مقاومتش كاسته خواهد شد.
اما توجه به اين حقيقت كه اين مشكلات طاقتفرسا و آزمايشهاى سخت الهى براى همه اقوام و ملتها در طول تاريخ وجود داشته، سبب افزايش نيروى