تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥
مثلًا مىگوئيم عالم انسان و عالم حيوان و عالم گياه، و يا مىگوئيم: عالم شرق و عالم غرب عالم امروز و عالم ديروز، بنابراين «عالم» خود به تنهائى معنى جمعى دارد و هنگامى كه به صورت «عالمين» جمع بسته مىشود اشاره به تمام مجموعههاى اين جهان است.
در اينجا اين سؤال پيش مىآيد: جمع با «ين» معمولًا براى جمع عاقل است در حالى كه همه عالمهاى اين جهان صاحبان عقل نيستند، به همين دليل بعضى از مفسران كلمه «عالمين» را در اينجا اشاره به گروهها و مجموعههائى از صاحبان عقل مىدانند مانند فرشتگان و انسانها و جن.
اين احتمال نيز وجود دارد كه اين جمع به خاطر تغليب باشد (منظور از تغليب اين است كه مجموعهاى از صاحبان صفات مختلف را با وصف صنف برتر توصيف كنيم).
٧- نويسنده تفسير «المنار» مىگويد: از جدّ ما امام صادق عليه السلام كه رضوان خدا بر او باد چنين نقل شده كه مراد از «عالمين» تنها انسانها هستند. «١»
سپس اضافه مىكند: در قرآن نيز «عالمين» به همين معنا آمده است مانند:
لِيَكُونَ لِلْعالَمينَ نَذيراً: «خداوند قرآن را بر بندهاش فرستاد تا جهانيان را انذار كند». «٢»- «٣»
ولى اگر موارد استعمال عالمين را در قرآن در نظر بگيريم خواهيم ديد هر چند كلمه «عالمين» در بسيارى از آيات قرآن به معنى انسانها آمده است ولى در پارهاى از موارد معنى وسيعترى دارد، كه انسانها و موجودات ديگر جهان را در بر مىگيرد، مانند: فَلِلَّهِ الْحَمْدُ رَبِّ السَّماواتِ وَ رَبِّ الأَرْضِ رَبِّ الْعالَمين: