وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ».
اما اين كه منظور از طهارت و پاكيزگى در اينجا چيست؟
بعضى گفته‌اند: طهارت از لوث وجود بت‌ها.
بعضى گفته‌اند: از آلودگى‌هاى ظاهرى و مخصوصاً از خون و محتويات شكم حيواناتى كه قربانى مى‌كردند؛ زيرا بعضى از ناآگاهان چنين اعمالى را انجام مى‌دادند.
و بعضى گفته‌اند: طهارت در اينجا به معنى خلوص نيت به هنگام بناى اين خانه توحيد است.
ولى هيچ دليلى ندارد كه ما مفهوم طهارت را در اينجا محدود كنيم، بلكه منظور پاك ساختن ظاهرى و معنوى اين خانه توحيد از هر گونه آلودگى است.
و لذا در بعضى از روايات مى‌خوانيم: اين آيه، تعبير به پاكسازى از مشركان شده «١» و در بعضى ديگر به شستشوى بدن و پاكيزگى از آلودگى‌ها. «٢»
***
نكته‌ها:
١- آثار اجتماعى و تربيتى اين پناهگاه امن
طبق آيه فوق، خانه خدا (خانه كعبه) از طرف پروردگار، به عنوان يك پناهگاه و كانون امن و امان اعلام شده، و مى‌دانيم: در اسلام مقررات شديدى براى اجتناب از هر گونه نزاع، كشمكش، جنگ و خونريزى در اين سرزمين مقدس وضع شده است، به طورى كه نه تنها افراد انسان در هر قشر و گروه و در