عوامل سقوط:
الف- قرآن رمز شكست و فناى ملت‌ها را در به هم خوردن اين همبستگى و پديد آمدن كشمكش‌ها و جنگ‌هاى داخلى مى‌داند، ملتى كه در برابر هم صف آرائى كنند و سنگ تفرقه در ميانشان انداخته شود، و به جاى كمك به يكديگر به جان هم بيفتند و در پى تصرف اموال و سرزمين‌هاى هم بر آيند، و براى ريختن خون يكديگر آستين‌ها را بالا زنند و هر دسته براى آواره ساختن و تصرف اموال ديگرى قد برافرازند، دير يا زود نابود مى‌گردند، كشورشان ويران مى‌گردد و خود بيچاره و بدبخت خواهند شد (لاتَسْفِكُونَ دِماءَكُمْ وَ لاتُخْرِجُونَ أَنْفُسَكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ ...).
ب- يكى ديگر از عوامل سقوط ملت‌ها همان تبعيض در اجراى قوانين است، كه هر قانونى حافظ منافع شخصى‌شان باشد اجراء كنند و آنچه به سود جامعه است فراموش نمايند (أَ فَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتابِ وَ تَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ).
و اين است علل رشد و شكست ملت‌ها از ديدگاه قرآن.
***