تفسير:
بزرگ‌ترين انحراف بنى اسرائيل
قرآن در اين چهار آيه، به بخش ديگرى از تاريخ پر ماجراى بنى اسرائيل اشاره كرده، و خاطرات تكان‌دهنده‌اى را به يهوديان يادآور مى‌شود.
اين آيات از بزرگ‌ترين انحراف بنى اسرائيل در طول تاريخ زندگيشان، سخن مى‌گويد، و آن انحراف از اصل توحيد، به شرك و گوساله‌پرستى است، و به آنها هشدار مى‌دهد شما يك بار در تاريختان بر اثر اغواگرى مفسدان گرفتار چنين سرنوشتى شديد، اكنون بيدار باشيد راه توحيد خالص (راه اسلام و قرآن) به روى شما گشوده شده، آن را رها نكنيد.
نخست مى‌گويد: «به خاطر بياوريد زمانى را كه با موسى‌ چهل شب وعده گذاشتيم» «وَ إِذْ واعَدْنا مُوسى‌ أَرْبَعينَ لَيْلَةً».
هنگامى كه او از شما جدا شد، و ميعاد سى شبه او به چهل شب تمديد گرديد، اما: «شما گوساله را بعد از او به عنوان معبود انتخاب كرديد، در حالى كه با اين عمل، به خود ستم مى‌كرديد» «ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَ أَنْتُمْ ظالِمُونَ».
***
شرح اين ماجرا در سوره «اعراف» از آيه ١٤٢ به بعد، و در سوره «طه» آيه ٨٦ به بعد مشروحاً خواهد آمد و خلاصه آن چنين است:
بعد از نجات بنى اسرائيل، از چنگال فرعونيان و غرق شدن آنها در نيل، موسى‌ عليه السلام مأموريت پيدا مى‌كند براى گرفتن الواح تورات، مدت سى شب به كوه طور برود، ولى بعداً براى آزمايش مردم، ده شب تمديد مى‌گردد، «سامرى» كه مردى نيرنگ باز بود، از اين فرصت استفاده كرده، از طلا و جواهراتى كه نزد بنى اسرائيل از فرعونيان به يادگار مانده بود، گوساله‌اى مى‌سازد كه صداى