تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٧

اطراف زمين نيست، بنابراين منظور از آسمان در اين حديث همان جو زمين است.
در آيه ٧٩ سوره «نحل» مى‌خوانيم: أَ لَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ مُسَخَّراتٍ في‌ جَوِّ السَّماء: «آيا آنها به پرندگانى كه در دل آسمان تسخير شده‌اند نگاه نكردند»؟
درباره معانى ديگر آسمان ذيل آيه ٢٩ همين سوره بحث مشروح‌ترى مطالعه خواهيد فرمود.
بعد از آن به نعمت باران پرداخته مى‌گويد: «و از آسمان آبى نازل كرد» «وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً».
اما چه آبى؟ حيات‌بخش، زندگى‌آفرين، و مايه همه آبادى‌ها و شالوده همه نعمت‌هاى مادى.
جمله «وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً»، بار ديگر اين حقيقت را تأكيد مى‌كند كه منظور از «سَماء» در اينجا همان جو زمين است، زيرا مى‌دانيم باران از ابرها، و ابرها از تراكم بخارهائى كه در جو زمين پراكنده‌اند، به وجود مى‌آيند.
امام سجاد على بن الحسين عليهما السلام در تفسير اين آيه راجع به نزول باران از آسمان بيان جالبى فرموده كه ذيلًا مى‌خوانيد:
«خداوند باران را از آسمان نازل مى‌كند تا به تمام قله‌هاى كوه‌ها، تپه‌ها و گودال‌ها و خلاصه تمام نقاط مرتفع و هموار برسد (و همگى بدون استثناء سيراب گردند) و آن را دانه، دانه، نرم و پى در پى- گاهى به صورت دانه‌هاى درشت و گاهى قطره‌هاى كوچك‌تر- قرار داد، تا كاملًا در زمين فرو رود، و سيراب گردد، و آن را به صورت سيلابى نفرستاد تا زمين‌ها، درختان، مزارع و ميوه‌هاى شما را بشويد و ويران كند». «١»