جامع عباسی – ط جامعه مدرسین - شيخ بهائی؛ ساوجی، نظام بن حسین - الصفحة ٢٤٧ - فصل چهارم در بيان احكام نماز جماعت
خواندن حمد و خود سوره را بخواند اگر محلّ سوره باقى باشد، و اگر در اثناى خواندن پيشنماز حمد را يا سوره يا تسبيحات اربع نيّت انفراد [١] كند لازم است كه آنچه پيشنماز نخوانده بخواند [٢] و از مأموم غير از قراءت حمد و سوره و تسبيحات اربع [٣] چيزى ساقط نمىشود، خواه قراءت پيشنماز را بشنود و خواه نشنود [٤] امّا تكبير احرام و ذكر ركوع و سجود و تشهّد و سلام دادن برمأموم واجب است و بهفعل آوردن پيشنماز از او ساقط نمىشود.
و بعضى از مجتهدين قراءت مأموم را حرام مىدانند [٥][١] وبعضى مكروه[٢] مگر آنكه مأموم قراءت [٦] پيشنماز را بههيچ وجه نشنود در اين صورت قراءت او را مكروه نمىدانند.
و بدانكه هر گاه شخصى وقتى برسد كه پيشنماز در ركوع باشد در اينصورت نيّت اقتدا كند و به ركوع رود حكم آن دارد كه كلّ ركعت را دريافته باشد هرچند بعد از فارغ
______________________________
[١]-
در صورت انفراد در اثناء حمد و سوره احوط خواندن تمام است. (خراسانى)
* احوط در نيّت انفراد قبل از ركوع مطلقاً خواندن حمد و سوره است. (صدر)
[٢] بلكه تمام را بخواند. (مازندرانى)
[٣] تسبيحات اربع از مأموم ساقط نمىشود. (تويسركانى)
* تسبيحات اربع ساقط نيست. (خراسانى، مازندرانى)
* تسبيحات نيز ساقط نمىشود از مأموم. (دهكردى، كوهكمرهاى، نخجوانى، يزدى)
* سقوط تسبيحات از مأموم معلوم نيست، ولى به ملاحظه خبرى كه در اين مقام وارد است به نيّت قربت مطلقه بخواند خالى از شبهه است. (صدر)
[٤] با نشنيدن قرائت جهريّه امام، قرائت را به تبعيّت قربت مطلقه بخواند. (صدر)
[٥] بلكه احوط براى مأموم در صورت نشنيدن قرائت امام يا همهمه آن را قرائت است به قصدقربت نه به قصد جزئيّت. (خراسانى)
[٦] در نماز جهريّه به اسماع صوت امام يا همهمه او واجب است ترك قرائت و با عدم سماعمستحبّاست قرائت ودراخفاتيّه مطلقامكروهاست قرائت. (كوهكمرهاى، نخجوانى، يزدى)
[١] شيخطوسى، مبسوط ١: ١٥٨. حلبى، كافى: ١٤٤. ابنحمزه، وسيله: ١٠٦. عاملى، مدارك ٤: ٣٢٣.
[٢] محقق، شرايع ١: ١٢٣ ومختصرنافع: ٤٧. سلّار، مراسم: ٨٧. شهيداوّل، بيان: ٢٢٦. شهيدثانى، روضه ١: ٣٨١.