جامع عباسی – ط جامعه مدرسین - شيخ بهائی؛ ساوجی، نظام بن حسین - الصفحة ٩٠٥ - فصل سوم در بيان ميراث كسى كه هيچ يك از فرج ذكر و انثى نداشته باشد،
برادرى- نصيب مادر ايشان برفريضه ايشان زياده نمىشود، و همچنين دو خنثى با پدر و مادر. و اگر برادران پدر مادرى يا پدرى خنثى باشند چون اولادند (اولاد پدرند خ) وامّا برادران مادرى مساوىاند، و اعمام همچون برادران پدرى است، و اخوال چون برادران مادرى.
فصل سوم: در بيان ميراث كسى كه هيچ يك از فرج ذكر و انثى نداشته باشد،
و ميراث كسى كه دو سر داشته باشد، و ميراث فرزندى كه در شكم باشد، و ميراث فرزندى كه پدر او با مادرش لعان كرده باشد، و ميراث ولدالزنا.
امّا ميراث كسى كه هيچيك از فرج ذكر و انثى نداشته باشد، يا كسىكه يكى از مخرج قُبُل يا دُبُر داشته باشد، يا كسىكه هيچكدام نداشته باشد و آنچه بخورد قىّ كند، يا كسىكه بول و غايط او هردو از يك موضع بيرون آيد همه به قرعه بيرون بايد آورد، به اين طريق كه برپارچه كاغذى بنويسند «عبداللَّه» و برپارچه ديگر «امَةاللَّه» و آن را در سهام مُبهمه بگردانند و اين دعا بخوانند كه: «اللَّهُمَّ انْتَ اللَّهُ لا الهَ الّا انْتَ، عالِمُالْغَيْبِ وَالشَّهادَةِ، انْتَ تَحْكُم بَيْنَ عِبادِكَ فيْما كانُوا فيْهِ يَخْتَلِفُون، بَيِّنْ لَنا امْرَ هذَا الْمَوْلُودِ كَيْف نُوْرِثُ ما فَرَضْتَ لَهُ فيْ كِتابِكَ» بعد از آن سهام را مشوّش سازند و رقعه را بيرون آورند، پس اگر «عبداللَّه» بيرون آيد ميراث پسر مىگيرد، و اگر «امةاللَّه» بيرون آيد ميراث دختر.
و تحقيق ميراث كسىكه دو سر و دو بدن بريك كمر داشته باشد به اين طريق است كه يكى از ايشان را بيدار كنند، اگر هردو به يك دفعه بيدار شوند ميراث يك كس مىبرند، و اگر يكى بيدار شود و يكى در خواب باشد ميراث دو كس مىبرند.
و ميراث فرزندى كه در شكم باشد وقتى ثابت مىشود كه زنده از شكم بيرون آيد [١] و حركت كند حركت احيا، امّا احتياطاً حصّه دو پسر بايد گذاشت، پس اگر مرده
______________________________
[١]-
يعنى بعد از انفصال از شكم مادر زنده باشد، پس اگر نصف آن بيرون آيد و در وقت
انفصالمرده باشد ظاهر اين است كه وارث نيست، اگر چه بعد از خروج نصف صوت او بلند
شده باشد و ظاهر اين است كه استهلال شرط نباشد اگر چه ارث بردن از ديه باشد و
همچنين ظاهر عدم اشتراط استقرار حيات است نزد موت مورّث. (نخجوانى)