شاخص [١] به‌مقدار دو قدم [٢] برسايه وقت زوال افزايد درجايى كه وقت زوال شاخص را سايه باشد. و در جايى كه در وقت زوال شاخص را سايه نماند اوّل وقت نافله ظهر وقتى است كه سايه معدوم مى‌شود، آخر آن وقتى است كه سايه بعد از عدم به دو قدم برسد [٣]. و مراد از قدم هفت يك شاخص است.

و اوّل وقت نافله عصر فارغ شدن است از نماز ظهر كه در اوّل وقت گزارده شود، و آخر آن وقتى است كه سايه شاخص به‌مقدار چهار قدم برسد [٤].

و اوّل وقت نافله مغرب فارغ شدن است از نماز مغرب كه در اوّل وقت گزارده شود، و آخر آن برطرف شدن سرخى است كه در جانب مغرب بهم مى‌رسد.

و اوّل وقت نافله نماز خفتن فارغ شدن است از نماز خفتن هر گاه كه در اوّل وقت گزارده شود و آخر آن تا نصف شب است.

ووقت نماز شب از نصف شب است تا طلوع فجر دوم و هر چند به فجر دوم نزديكتر باشد ثواب آن بيشتراست. واگر بعد از گزاردن چهار ركعت فجر دوم طالع شود چهار ركعت باقى نافله را مخفّف بگزارد. و اگر قبل از گزاردن چهار ركعت طالع شود نافله را قطع كند [٥]

______________________________
[١]- آنچه از اخبار اهل بيت عليهم السّلام مستفاد مى‌شود اين است كه اين وقت فضيلت است، و وقت اجزاء تمام روز است. (كوهكمره‌اى)

[٢] بعيد نيست بقاء وقت نافله ظهر و عصر تا غروب، و تحديد به دو قدم و چهار قدم براى بيان افضليّت‌است، لكن احوط بعد ازقدمين واربعة اقدام ترك نيّت اداء وقضاء است. (يزدى)

[٣] بلكه به مقدار اداء نماز ظهر باقى مانده باشد از وقت مذكور، چنانچه گذشت. (خراسانى)

[٤] بلكه به مقدار اداء نماز عصر از وقت مذكور باقى مانده باشد. (خراسانى)

* اين نيز مانند نافله ظهر است در وقت اجزاء. (كوهكمره‌اى)

[٥] بلكه اولى آن است كه آنچه را مشغول است تمام نمايد و بعد مشغول به نافله صبح‌و فريضه آن شود. (خراسانى)

* اگر قبل از شروع به نماز شب طالع شود، پس به نافله صبح و فريضه آن اشتغال نمايد، و همچنين اگر دو ركعت از آن تمام نموده و به دو ركعت ديگر داخل نشده، و اگر در اثناء آن طالع شود، پس جواز قطع محلّ اشكال است. (كوهكمره‌اى)