شش ماه متوالى باشد و خواه متفرّق [١] پس هر گاه مسافر به چنين موضعى برسد واجب است‌كه نماز را تمام‌كند اگرچه قصدش اين‌باشد كه زياده بر يك روز يا كمتر در آنجا نباشد.

هشتم آنكه: در اثناى سفر به يكى از چهار موضع كه آن: مسجد مكّه، و مسجد مدينه، و مسجد كوفه، و حاير كربلاست نرسد، و مراد از «حاير» زمينى است كه متوكّل آب فرات را در آن سر داده بود تا مرقد مقدّس حضرت امام حسين ٧ خراب شود پس آب بردور آن زمين بربالاى هم ايستاد و يك قطره داخل آن نشد، و آن را «حاير» جهت آن گفتند كه آب حيران وار برگرد آن ايستاده بود و نتوانست كه داخل آن موضع شود، و آن صحن [٢] آستانه مقدّسه است با عماراتى كه در آن است.

پس هر گاه مسافر به يكى از آن چهار موضع برسد و قصد اقامت ده روز نكند براو لازم نيست كه نماز را قصر كند بلكه مخيّر است ميانه قصر و اتمام، و اگر نماز را تمام [٣] گزارد ثواب آن بيشتر خواهد بود.

وقول مشهور آن‌است تخيير ميانه قصر و اتمام مخصوص مواضع اربع است. و سيّد مرتضى با بعضى از مجتهدين برآنند كه فرقى ميانه اين چهار مواضع و مشاهد مقدسه حضرات ائمّه معصومين : نيست‌[١] و ظاهر كلام ايشان آن است كه اتمام نماز در همه‌

______________________________
[١]- در متفرّق اشكال است، احتياط ترك نشود. (مازندرانى)

[٢] احوط اقتصار در روضه مقدّسه است دراتمام و در خارج از روضه احوط قصر است. (تويسركانى)

* در تعيين حاير اشكال است و احوط اقتصار است بر تحت قبّه منوّره. (خراسانى)

* لكن احوط اقتصار بر اطراف ضريح مقدّس است. (دهكردى، يزدى)

* احوط اقتصار به بيست و پنج ذراع است از چهار طرف قبر مطهّر. (صدر)

* در تعيين حاير خلاف و اشكال است، ظاهراً آن قدرى است كه ديوارهاى اطراف ضريح مقدّس به آن احاطه دارد. (مازندرانى)

* اقوى ثبوت تخيير در تمام صحن شريف و حجرات است، چنانچه ثبوت تخيير است در تمام شهر مكّه و شهر مدينه و مسجد كوفه. (نخجوانى)

[٣] و اگر قصر كند احوط است. (خراسانى)

[١] سيّد مرتضى رسائل ٣: ٤٧، و علّامه در مختلف ٣: ١٣٥ از ابن جنيد نقل كرده است.