از دوران كودكى، بدون آنكه بدانم، اين حقيقت را يافته‌ام و آن حكايتى از موسيقى درونى قرآن بود، كه از عميق‌ترين اسرار نهانى اين كتاب آسمانى به‌شمار مى‌رود، در بافت و ساخت آن وجود دارد، نه شعر است و نه نثر است و نه سجع، بلكه خود يك ساختار نوين كه با رديف قرار گرفتن واژه‌هاى متناسب چنين آواى موسيقايى را به وجود آورده است. بسى فرق است ميان موسيقى برونى كه شاعران، با تصنع و تكلف آن را مى‌سازند، و بر قافيه‌ها و نظم‌هاى از پيش تعيين شده استوار مى‌باشد ... و موسيقى درونى قرآن، كه از اسرار معمارى همين ساختار است و بس، كه با يك شطر از كلام، و كمتر از يك بيت، و بدون آنكه رعايت قافيه كرده باشد، چنان آواى بلندى سر مى‌دهد كه هيچ يك از تركيب‌بندهاى ادبى به او نمى‌رسد.

سيد قطب‌ گويد:

عرب را جنون عارض نگرديده بود، وقوف خود را بر مزاياى شعر از دست نداده بودند، موقعى كه گفتند: اين پيوند كلام والا، شعر است. ربوده بود، و چنين گفتار دلربايى، يافت آنان را دگرگون كرده بود، .. اينها از ويژگى‌هاى شعر است كه پايه‌هاى آن را پى‌ريزى مى‌كند، آنگاه كه قافيه و وزن تفاعلن را ناديده بگيريم ... قرآن، مزاياى نثر و شعر، هر دو را دارا است ... قافيه و وزن تفاعلن را رها كرده، و آزادانه گوياى مطالب خويش است، و در عين حال از ويژگى‌هاى شعر برخوردار، آواى موسيقايى درونى، و فاصله‌هاى متناسب و نزديك به هم، آن را از

وزن‌هاى تفاعلن و تفاعيل بى‌نياز ساخته، بافت و ساخت قافيه را به خود گرفته، همان نثر و نظم را به هم آميخته است.[١]

استاد مصطفى صادق رافعى‌ گويد:

موقعى كه قرآن، بر عرب قرائت گرديد، يافتند: حروف هر كلمه، و كلمات هر جمله از آن، داراى آواى بلندى است، كه به جهت نظم و تأليف خاص خود، مانند آن است كه يك قطعه را تشكيل داده، كه قرائت آن، نغمه مى‌آفريند. (هر آن كس كه پاره‌اى از اسرار موسيقى و فلسفه آن را- امروزه- بداند، مى‌داند همانندى براى قرآن وجود ندارد، اين گونه، و

[١] . سيد قطب، التصوير الفنى فى القرآن، ص ٨٠.