معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٦٠٧ - صفايا الملوك

خلاصه: ولى امر، بايد از ميان فقهاى برجسته و خجسته انتخاب شود. نه آنكه هر فقيهى داراى ولايت باشد. چنين نيست و دليلى هم ندارد. بنابراين،

خمس، صرفاً بودجه اختصاصى مقام زعامت است كه بايد به مقام امامت و رهبرى پرداخت كرد ولاغير.

٣. فيئ‌

(دستاوردهايى كه بدون جنگ به‌دست مى‌آيد)

به غنائم و دستاوردهايى كه با تسليم شدن دشمن، و بدون جنگ و ستيز به‌دست مى‌آيد، اصطلاحاً «فيئ» مى‌گويند. فيي‌ء به معناى رجوع و بازگشت حق به حق‌دار است. اين‌گونه اموال، دربست در اختيار مقام رهبرى قرار مى‌گيرد تا در شئون مختلف مقام زعامت، و تحكيم پايه‌هاى مقام ولايت كبرى، مصرف كند؛ همانند مصرف خمس.

در سوره حشر در اين‌باره آمده است:

وَ ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى‌ رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَما أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَ لا رِكابٍ وَ لكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلى‌ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ.

ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى‌ رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى‌ فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى‌ وَ الْيَتامى‌ وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِياءِ مِنْكُمْ وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ.[١]

ولى خصوص زمين‌هاى صلح- طبق روايات وارده‌[٢]- از انفال شمرده مى‌شوند، كه در اختيار دولت قرار دارند. چنانچه خواهد آمد.

صفايا الملوك‌

(اموال خالص امرا و پادشاهان)

ثروت‌هاى خالص پادشاهان و امرا، كه مغلوب سپاه اسلام قرار مى‌گيرند، اعم از منقول و غير منقول، همانند خمس و فيئ، در اختيار مقام رهبرى قرار مى‌گيرد و مصرف آن، همان مصرف خمس و فيئ است، كه در شئون مقام‌

[١] . حشر، آيات ٧- ٦.

[٢] . ر. ك: وسائل، ج ٩، ص ٥٢٣، باب ١، انفال.