معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٣١ - ٣ فراگرفتن خواب

پيغمبر اكرم، موقع قرائت سوره، برخى از آن را ناتمام گذارد. سپس- بعد از فراغت از نماز- از صحابه پرسيد: چيزى كم گذاردم؟ آنان لب فرو

بستند. پرسيد: آيا ابي بن كعب در ميان شما است، گفتند: آرى. از او پرسيد: چيزى كم گذاردم. گفت: آرى. آنگاه ديگر صحابه را نكوهش فرمود.

علامه‌ مجلسى‌ در ذيل حديث مى‌نويسد:

في هذا الحديث- مع ضعف سنده- اشكال، من حيث اشتماله علي التعيير بامر مشترك ... الا ان يقال انه- ص- انما فعل ذلك عمداً لينبعهم علي غفلتهم. و كان ذلك لجواز الاكتفاء ببعض السورة- كما ذهب اليه كثير من اصحابنا- او لأنّ الله تعالي امره بذلك في خصوص تلك الصلاة لتلك المصلحة. و القرنية عليه، ابتداؤه- ص- بالسؤال. او يقال انما كان الاعتراض علي اتفاقهم علي الفضلة و استمرارهم عليها.[١]

علامه‌ مجلسى‌ در اين حديث، علاوه بر اشكال ضعف سند، اين ايراد را گرفته است:

پيغمبر اكرم- ص- چيزى را نكوهش كرده كه خود، در آن شريك بود، زيرا همانگونه كه صحابه غفلت داشته‌اند، خود نيز فراموش كرده است. و اين از شخصيتى مثل پيغمبر، بعيد مى‌نمايد كه ديگران را به آن چيزى كه خود دچار شده، نكوهش كند.

٣. فراگرفتن خواب‌

در كافى‌[٢] از سعيد اعرج از امام صادق- ع- چنين آورده است:

نام رسول الله- ص- عن الصبح. و الله- عزوجل- انامه- حتي طلعت الشمس عليه. و كان ذلك رحمة من ربك للناس. ألا تري لو ان رجلا نام حتي تطلع الشمس لعيره الناس، و قالوا: لا تتورع لصلاتك. فصارت اسوة و سنة. فان قال رجل لرجل: نمت عن الصلاة، قال: قد نام رسول الله- ص- فصارت اسوة و رحمة، رحم الله سبحانه بها هذه الامة.

باز از سماعه بن مهران از امام صادق- ع- آورده است:

... ان رسول الله- ص- رقد عن الصلاة الفجر حتي طلعت الشمس، ثم‌

[١] . همان.

[٢] . همان، ج ٣، ص ٢٩٤، رقم ٩.