معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٥٤ - ٣ كنايه از علم ازلى الاهى

دوم. «كتاب حفيظ»:

قَدْ عَلِمْنا ما تَنْقُصُ الْأَرْضُ مِنْهُمْ وَ عِنْدَنا كِتابٌ حَفِيظٌ.[١]

سوم. «كتاب مكنون»:

إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ* فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ* لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ.[٢]

دانستيم آنچه را كه زمين از آن‌ها كاسته مى‌شود- كنايه از نابودى و نيست شدن آن‌ها است- و نزد ما نوشتارى محفوظ و مصون از خطا و اشتباه و دستبرد است.

كتاب مكنون همان «لوح محفوظ» و كنايه از «علم ازلى الاهى» است.

ترجمه آيه چنين است:

اين قرآن گرامى- والاقدر- در نوشتارى پنهان و محفوظ از گزند آفات، چنين ثبت و مقدر شده، كه جز پاكان به آن دست نيابند.

«مكنون» از ريشه «كنّ»- با تشديد نون و كسر كاف- به معناى مخفيگاه گرفته شده است. كنَّهُ: ستره و اخفاه. آن را پوشاند و مخفى كرد.[٣]

مقصود آن است كه قرآن پيوسته در علم ازلى الاهى، چنين ثبت شده كه از هر گزندى مصون و محفوظ بماند و جز دست پاكان به آن نرسد، و هرگز به آلودگى نيالايد.

چهارم. ام الكتاب: مقصود از «امّ الكتاب»- كه در دو جاى قرآن آمده- لوح محفوظ است كه برگشت همه دانستنى‌ها در جهان بدو است. مانند:

يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ.[٤]

آنچه محو يا اثبات شود در اين جهان، طبق خواسته خدا است، زيرا «ام‌الكتاب»

[١] . ق، آيه ٤.

[٢] . واقعه، آيات ٧٩- ٧٧.

[٣] . كن: الكنُّ مايحفظ به الشي‌ء يقال كننتُ الشى‌ء كنَّا، جعلته فى كنّ و خُصَّ كننتُ بما يستَرُ ببيت او ثوب و غيرذلك من الاجسام قال تعالى( كانّهن بيض مكنون، كانّهم لولؤ مكنون) ... و الكنان الغطاءُ الذى يكنُّ فيه الشى و الجمع اكنّة ... و قوله( ان لقرآن كريم فى كتاب مكنون) قيل عنى بالكتاب مكنون اللوح المحفوظ و قيل هو قلوب المؤمنين و قيل ذلك اشارة الى كونه محفوظا عندالله تعالى كما قال( و انا لحافظون)( راغب اصفهانى، معجم مفردات الفاظ القرآن، ص ٤٦).

[٤] . رعد، آيه ٣٩.