معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٤٢ - آخرين سخن

رازى‌ گويد:

روايات در محلّ بيت معمور اگر در آسمان باشد، مختلف است در

آسمان اول يا چهارم يا هفتم. علّامه مجلسي فرموده است: جمع بين اخبار بر فرض صحت آن‌ها به اين است كه در همه باشد. چون هر چيز در عوالم مختلف صورت‌هاى مختلف دارد كه همه آن‌ها حقيقتند. و فندرسكي گويد: «صورتى در زير دارد آنچه در بالاستى».[١]

در لغات القرآن‌ در شرح «البيت المعمور» آمده است:

بعضى مفسّرين گفتند مراد خانه كعبه است. و بعضى گفتند حقيقت مثالى او است در عوالم غيبى آسمان چهارم يا هفتم.[٢] و در آنجا در ذيل كتاب شبهه‌اى از اعتراض اهل ظاهر رفع كرده‌ايم كه گويند: اگر بيت معمور در آسمان هميشه محاذى كعبه باشد، بايد هم زمين حركت كند و هم آسمان يا هيچ يك حركت نكنند. چون اگر يكى حركت كند و ديگرى ساكن باشد چنانكه مى‌دانيم از محاذات يكديگر بيرون مى‌روند.[٣]

آرى! شبهه به همين‌جا ختم نمى‌شود، زيرا لازم تداوم محاذات هماهنگ بودن حركت دو نقطه متحاذى است، كه چنين چيزى در جهان حاضر قابل تصوّر نيست.

برخى اساساً «بيت معمور» را قلب تابناك مؤمنين دانسته‌اند. در تفسير بيضاوى‌- كه احياناً در وادى عرفان سير مى‌كند- آمده است:

و البيت المعمور، يعني الكعبة، و عمارتها بالحُجّاج و المجاورين. او الضُّراح، و هو في السماء الرابعة، و عمر انه كثرة غاشيته من الملائكة (انبوه فراگير فرشتگان). او قلب المؤمن، و عمارته بالمعرفة و الإخلاص.[٤]

آخرين سخن‌

«البيت المعمور» كه در قرآن كريم بدان اشارت رفته است، حتماً همان خانه‌

[١] . جمال‌الدين شيخ ابوالفتوح رازى، تفسير روح الجنان و روح الجنان، ج ١٠، ص ٣١٢، پاورقى.

[٢] . ج ١٠، ص ٣١٢؛ ج ١، ص ٣٣٨.

[٣] . جمال‌الدين شيخ ابوالفتوح رازى، تفسير روح الجنان و روح الجنان، ج ١٢، ص ٣٧٣، بحث لغات قرآن.

[٤] . بيضاوى، انوار التنزيل و اسرار التأويل، ج ٢، صص ٩٩- ٩٨.