معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٠٤ - ب پهناى زمين(وجه البسيطه)

همچنين معناى‌ نَرْفَعُ دَرَجاتٍ مَنْ نَشاءُ[١] اين است كه به مقتضاى حكمت، هركس را بخواهيم رفعت مى‌بخشيم؛ به عبارت ديگر كسى را كه در ذات خود شرايط را فراهم آورده است، بالا مى‌بريم. بنابراين اقتضا و زمينه رشد در خود فرد فراهم شده و محل شايسته‌اى براى اين عنايت ربانى گرديده است، نه اينكه بى‌دليلى برتر يا بدون مرجّح، ترجيح يابد، چون معناى حكمت، قرار دادن هر چيز در جاى مناسب آن است. دليل اين مدعا، دنباله خود آيه است كه مى‌فرمايد:

إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ‌

حكيم تنها چيزى را مى‌خواهد كه مطابق حكمت باشد؛ نه آنكه هر چيزى را بخواهد. اين گونه تعبيرات در قرآن بسيار است و اينها اصطلاحات ويژه خود قرآن است كه جز از ناحيه خود قرآن قابل شناخت نيست.

٤. «أرض»

در قرآن كريم، واژه ارض با اختلاف وضع آن (ارض، ارضى، ارضكم، ارضنا، ارضهم)، چهارصد و شصت و يك بار آمده است. البته در اين موارد، به يك معنى نيست، بلكه- بر حسب تتبع- سه معنى براى آن به‌دست آمده است.

الف. كره خاكى (در مقابل آسمان)

ارض به اين معنا هشتاد بار در قرآن آمده است، مانند:

إِنَّ اللَّهَ يُمْسِكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا.[٢]

قُلْ أَ إِنَّكُمْ لَتَكْفُرُونَ بِالَّذِي خَلَقَ الْأَرْضَ فِي يَوْمَيْنِ ....[٣]

وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ تَقُومَ السَّماءُ وَ الْأَرْضُ بِأَمْرِهِ.[٤]

ب. پهناى زمين (وجه البسيطه)

بيش از دويست و شصت بار در اين معنا به كار رفته است، مانند:

[١] .« درجات هر كس را كه بخواهيم فرا مى‌بريم». انعام، آيه ٨٣.

[٢] . فاطر، آيه ٤١.

[٣] . فصلت، آيه ٩.

[٤] . روم، آيه ٢٥.