اخلاق محتشمي - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٥٦ - الباب السادس فى العقل و العلم و شرفهما

(١٣) اللّهمّ انّى اعوذ بك من علم لا ينفع. ليس من اخلاق المؤمن الملق الّا فى طلب العلم. ترجمه: خدايا بتو پناه ميگيرم از عملى كه سود ندارد، مؤمن چاپلوسى نكند الا در طلب علم.

(١٤) ما استودع اللّه عبدا عقلا الّا ليستنقذه به يوما[١]. ترجمه: خدا عقل وديعت ننهد بنزديك بنده الا كه روزى [او را] بدان از بلايى برهاند.

(١٥) العقل حفظ التّجارب، التّجارب عقل مكتسب. العاقل من رفض الباطل.

ترجمه: عقل ياد گرفتن تجارب است، تجربه‌ها عقل مكتسب بود. عاقل كسى بود كه باطل فرو گذارد.

(١٦) العقل قرّة عين، الجهل حيرة حين. العاقل يسعى فيما يبقى له جماله و يتّقى عنه وباله. ترجمه: عقل روشنى چشم بود، و جهل حيرت هنگام. عاقل سعى در آن كند كه جمالش با او بماند و وبالش ازو ببرد.

(١٧) العاقل من نظر لنفسه قبل نزوله، و وطأ المنزل قبل حلوله. الأدب صورة العقل. ترجمه: عاقل كسى بود كه پيش از فرود آمدن نظر بنفس خود كند. ادب صورت عقل بود.

(١٨) العاقل عارف‌[٢] بزمانه، مقبل على شانه، مالك للسانه. ذو العقل لا يكون ضحّاكا من غير سبب، و لا مشاءا من غير ادب. ترجمه: عاقل بروزگار عارف بود، و روى بكار آورده باشد، زبان را مالك بود. خداوند عقل بى‌سببى نخندد، و بى حاجتى و مهمّى بجايى نرود.

[١]اصل: الا استعده به يوما. از روى غرر الحكم و درر الكلم آمدى نسخه خطى دانشكده حقوق و نسخه چاپ ١٣٤٩ صيدا ص ٢٣٢ درست شده است.

[٢]اصل: العارف.