فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٦٣٥ - فصل سوم هزينههاى عمومى دولت اسلامى

فصل چهارم ديوان محاسبات عمومى

مبحث اول: مفهوم محاسبات عمومى

ديوان محاسبات عمومى بدان معنى كه امروز در قوانين ماليه دنيا متداول است و به صورت دقيق كليه حسابهاى وزارتخانه‌ها، مؤسسات، شركتهاى دولتى و ساير دستگاههايى كه به نحوى از انحا از بودجه كشور استفاده مى‌كنند؛ رسيدگى يا حسابرسى مى‌نمايند تا معلوم شود كه هيچ هزينه‌اى از اعتبارات قانونى تجاوز نكرده و هر وجهى در محل خود به مصرف رسيده باشد.

ديوان محاسبات، حسابها و مدارك مربوطه را برابر قانون جمع آورى و گزارش تفريغ بودجه هر سال را به انضمام نظرات خود به مرجع قانونى ارائه مى‌دهد.

ديوان محاسبات به اين شرح از پديده‌هاى جديد حقوق عمومى است ويافتن سابقه آن در ادوار اسلامى بسيار دشوار و حتى غير ممكن است. دلايل اين امر را مى‌توان به قرار زير توجيه نمود:

١. معمولاً حسابرسى در صدر اسلام توسط شخص پيامبر اكرم (ص) انجام مى‌گرفت