فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٤٩٤ - فصل اول تاريخ نظام ادارى در اسلام

اصل دوازدهم، عطوفت و مهرورزى:

رابطه مديريت و نيروها از حد برادرى فراتر و رقيق‌تر و عاطفى‌تر است چون مسؤول، خود را پدر نسبت به نيروهاى خويش مى‌بيند و به آنها عشق مى‌ورزد، و لغزشها و خطاهاى نيروها هرگز وى را از مهر پدرى باز نمى‌دارد. (وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ اَلْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اِسْتَغْفِرْ لَهُمْ)‌. [١]

اصل سيزدهم، مسؤوليت خواستن:

با حاكميت قانون و اصول ناگزير اشخاص و شخصيتها با معيارهاى قانونى سنجيده مى‌شوند و نظامها نه بر اساس اشخاص بلكه بر اساس اصول ارزيابى مى‌شوند و از همه، مسؤوليت خواسته مى‌شود

[٣] ">«فارفع الى حسابك و اعلم ان حساب الله اعظم من حساب الناس».

اصل چهاردهم، مراعات معيارهاى گزينش:

در مناسبات ادارى و گزينشها بايد، ضوابط حاكم باشد نه روابط و از اين رو مشكلترين مسأله در مديريتها گزينش مسؤولان لايق و متعهد بر اساس ضوابط صحيح است

«ثم انظر فى امور عمالك فاستعلهم اختيار او لا قولهم محابا و واشره فانهم جماع من شب الجور والخيانه»

و در اين ميان مهمترين معيار كاردانى و امانت است

«و لا تقبلن فى استعمال عمالك و امرائك شفاعة احدٍ الّا شفاعة الكفائة و الامانة».

اصل پانزدهم، اسوه بودن:

مديران بايد تجسّم عينى ارزشها و خصايص نيروهاى‌زبده و كارآمد باشند تا از آنها الگو ساخته شود و براى ساير نيروها اسوه باشند

«اقنع من نفسى بان يقال: «هذا اميرالمؤمنين» «و لا اشاركهم فى مكاره الدهر او اكون اسوه لهم فى جشوبه العيش»

مبحث سيزدهم: مسؤوليتها و ضوابط ارتقا

در انديشه اسلامى بى گمان ملاك بالا آمدن در سطوح مختلف نظام ادارى و مراتب مديريت علم و كاردانى است در هر تشكيلاتى صاحبان ايمان و علم بايد دررأس امور قراربگيرند و اين خواست خداونداست كه (اَلَّذِينَ آمَنُوا) و (اَلَّذِينَ أُوتُوا اَلْعِلْمَ‌) را بالا ببرد و

[١] . آل عمران، آيه ١٥٩.

[٢] . نهج البلاغه، نامه ٤٠.

[٣] . همان، نامه ٥٣.

[٤] . همان، نامه ٥٣.

[٥] . رك: نهج البلاغه، نامه ٤٥.