فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٣١ - ب - حق احترام متقابل

جهت اضرار به ديگران انجام مى‌دهد.

مبحث دوم: حقوق انسان بر ديگران

اين دسته از حقوق عمومى در حقيقت از جايگاه اجتماعى و زندگى جمعى انسان نشأت مى‌گيرد و زندگى اجتماعى هر چند به نوعى قراردادى محسوب مى‌شود لكن به دلايلى اين نوع حقوق در زمره حقوق عمومى به شمار مى‌آيد و هر فرد بايد آنها را در مورد ديگران رعايت نمايد:

[١] . به دليل شمول و عموم كه در اين نوع حقوق اجتماعى وجود دارد و فراتر از حقوق خصوصى است.

٢. به دليل ارتباط آن با دولت كه بايد در صيانت و تأمين اين حقوق اقدامات اجرايى و قضائى لازم را به عمل آورد.

٣. منشأ اجتماعى داشتن اين حقوق در عمومى بودن آنها كافى است و نياز به دليل ديگرى ندارد.

به هر حال موارد زير را مى‌توان از مصاديق اين نوع حقوق عمومى به شمار آورد.

الف - حق كرامت و شخصيت انسانى

به خاطر اهميت اين نوع حق عمومى ما آن را در بحثهاى آينده به طور مستقل مورد بررسى قرار خواهيم داد؛ (وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ) ١.

ب - حق احترام متقابل

اين حق در واقع از حق كرامت انسانى نشأت مى‌گيرد و از آثار آن به شمار مى‌آيد.

[١] . اسراء، آيه ٧٠. رك: همين قلم، همين مجموعه، ج ١، ص ٥٤٢، چ اول.