فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٠١ - مبحث دهم حق برخوردارى از امنيت ملى

حوزه ساير فعاليتهاى اقتصادى، سياسى، فرهنگى و اجتماعى افراد و گروههايى كه خود انجام آنها را بر عهده مى‌گيرند تصور مى‌نمايد.

ج - امر به معروف و نهى از منكر

يكى از مهمترين راهكارهاى نظارت عمومى در دو قالب تكليف و حق، نظارتى است كه در نصوص اسلامى از آن به امر به معروف و نهى از منكر تبعير شده و از اهم فرايض الهى برشمرده شده است. [١]

شيوه‌هايى كه مى‌توان با استفاده از آن، معروفهاى ترك‌شده را احيا و منكرهاى رايج را ريشه‌كن نمود هرگز ثابت نيستند و به تناسب تحول روشهاى ترك معروف و انجام منكر در هر زمان مى‌تواند به صورتهاى متفاوت و متناسب با شرايط زمان و مكان مورد بررسى قرار گيرد.

ممكن است شيوه‌اى كه در گذشته براى انجام اين دو فريضه به كار بسته مى‌شده امروز خود، ترك معروف و انجام منكر محسوب شود.

هر مسؤوليتى به همان اندازه كه مهم و سنگين و گرانقدر است روش اجرايى آن نيز سخت و دشوار مى‌باشد. پيچيدگى و دشوارى انتخاب روشهاى مناسب براى احياى ارزشها (امر به معروف) و ريشه‌كن نمودن مفاسد (نهى از منكر) كمتر از دشوارى انتخاب روش مناسب رهبرى و مديريت دولت و بحرانهاى سياسى نيست. به همان اندازه كه برنامه‌ريزى همه‌جانبه براى اداره يك حكومت كار سهل و آسانى نيست، برنامه‌ريزى براى انجام اين دو فريضه نيز، علم، تدبير و فن‌آورى گسترده‌اى را مى‌طلبد.

امر به معروف را مى‌توان به سياستهاى آموزش و يا بهداشت تشبيه نمود و نهى از منكر را با درمان بيماريها و مبارزه با بى‌سوادى مقايسه كرد.

آيا هر كسى مى‌تواند كار برنامه‌ريزى و اجرايى آموزشها و بهداشت عمومى را فراهم آورد و بيماريها را درمان و بى‌سوادى را از جامعه ريشه‌كن نمايد. هر اندازه كه اين امور به دانش و فن‌آورى و برنامه نياز دارد، روشهاى احياى ارزشها (امر به معروف) و ريشه‌كن نمودن مفاسد (نهى از منكر) نيز به چنين امورى در سطح بالاتر نيازمند مى‌باشد.

[١] . رك: همين قلم، همين مجموعه، ج ١، ص ٢٤٨-٢٤٩.