فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٢٧ - مبحث پنجم حقوق بشر در ميثاقين

حق دادخواهى مساوى و اصل برائت تا اثبات قانونى جرم و احراز حق توكيل و داشتن مترجم رايگان.

رعايت عدالت در دادرسى.

برخوردارى از آزادى فكر، وجدان و مذهب و حق مصونيت از تعرض به حقوق شناخته‌شده.

استيفاى حقوق و آزاديها نبايد وسيله‌اى بر محدود كردن يا تضييع نمودن حقوق ديگران باشد.

حق تشكيل مجامع و تشكلهاى مسالمت‌آميز مشروط بر آنكه مخلّ به سلامت يا اخلاق عمومى و يا حقوق و آزاديهاى ديگران نباشد.

حمايت از خانواده و تأمين امنيت و بقاى آن و تساوى زوجين.

منع از تبعيض نژادى و تساوى در برخوردارى از حمايت قانون.

تأمين حقوق اقليتها.

كميته حقوق بشر و اقدامات آن و كميسيون سازش و اعلام نتيجه به كميته و گزارش نهايى كميته به مجمع عمومى.

با بررسى مفاد ميثاقين به نتايج زير مى‌رسيم:

١. هر دو ميثاق تصريح بر آن دارند كه التزام به مفاد آن دو توسط دولتها موكول به تصويب توسط آنها و منوط به الحاق كشورها مى‌باشد و تنها پس از سه ماه بعد از امضاى ميثاقين و توديع آن نزد دبير كل براى كشور ملحق‌شده الزام‌آور خواهد بود و از سوى ديگر هر كشور طرف ميثاق، مى‌تواند اصلاح ميثاقين را پيشنهاد نمايد و پيشنهادها ممكن است با شرايط خاصى به تصويب مجمع عمومى برسد.

اين دو نكته نشان مى‌دهد كه ميثاقين فراتر از اراده ملى و به عنوان ناقض حاكميت دولتها طراحى نشده است و الزام‌آور بودن آن دو موكول به امضاء و اراده آزاد ملتهاست و اين روح كلى در كالبد ميثاقين با برخى از فقرات آن دو كه تزريق برخى از مواد حقوق بشر را به قوانين اساسى و عادى كشورها الزامى تلقى مى‌كند تناقض دارد.

٢. تعهد دولتها به برخى از مواد ميثاقين مانند: رعايت بسيارى از اصولى كه تنها با پيش‌بينى آنها در قانون اساسى راه حل عملى محسوب مى‌شود، با توجه به تشريفات