فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٤٩٩ - فصل اول تاريخ نظام ادارى در اسلام

ادارى ظاهر گردد نه تنها صلاحيت چنين مديرى مورد ترديد قرار مى‌گيرد اصولاً از آنجا كه انگيزه‌هاى عمل انسان بى‌ايمان يا سست ايمان با انگيزه‌هاى عمل انسان با ايمان يا قوى‌الايمان متفاوت است واز نظر كمى و كيفى در نفس عمل اثرات متفاوتى دارند و نيز در ميزان توانايى مدير اثر مستقيم دارد، ناگزير نظام ادارى اسلامى بايد با آن به عنوان يك آفت مبارزه كرده و به همين دليل است كه اسلام بر جهاداكبر و خودسازى و تربيت معنوى و ارتقاء ايمان تأكيد نموده است. داخل نمودن برنامه‌هاى تربيتى در كل برنامه‌ريزى سازمان ضروريتى است كه سازمان را در برابر اين آفت آسيب‌ناپذير مى‌كند.

[٢] . ضعف بينش علمى

مديريت هرسازمان به تناسب گستردگى و پيچيدگى سازمان خود بايد به ميزان علم و تخصص تجربه بيافزايد و غفلت از اين معيار اسلامى در گزينش مديران موجب خسارتهاى جبران ناپذير خواهد بود ولى حتى اگر در ابتدا انتخاب مدير براساس صلاحيت علمى در كنار تعهد ايمانى صورت گرفته باشد، نبايد از آفت ضعف بينش علمى غافل بود. زيرا ممكن است به دليل تحولات بعدى و گسترده‌تر شدن سازمان و پيچيده‌تر شدن مديريت و سازمان، توان علمى و تخصصى مدير باشرايط كنونى كه پس از گزينش او بوجود آمده است، وفق ندهد و از اين رو ضعف بيشتر موجب انحراف در تصميم‌گيرى در عمليات گردد

«للجاهل فى كل حاله خسران». [١]

بنابراين بايد به تناسب پيشرفت سازمان وگستردگى و پيچيدگى آن بينش و معلومات فنى و تخصصى مديران افزايش يابد.

برنامه‌هاى آموزشى ضمن خدمت مى‌تواند تواناييهاى مورد نياز سازمان را فراهم آورد و ميزان كفايت مديران را به سطح مطلوب ارتقاء بخشد.

٣. عدم برنامه‌ريزى

على (ع) فرمود:

«قف عند كل امر لتعرف مدخله من مخرجه»٢

در هركارى نخست درنگ كن و فكر كن و ورود و خروج و برنامه كار را بشناس آنگاه عمل را آغاز كن. تقدير كه درقرآن

[١] . رك: غررالحكم، ج ٥، ص ٢٨٠.

[٢] . رك: الحياة، ج ١، ص ٣٠٤.