فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٤٧٥ - فصل اول تاريخ نظام ادارى در اسلام

[٣] ">دم حرام فان ذلك مما يضعفه و يوهنه بل يزيله و ينقله، و لا عذر لك عند الله و لا عندى فى قتل العمد»

٣٣. نظارت و كنترل داراييهاى حاكمان:

«وايّاك و الاستئثار بماالناس فيه اسوه»

٣ [٤] . بهره‌ورى از تجربيات:

«والواجب عليك ان تتذّكر ما مضى لمن تقدمك من حكومة عادلة، اوسنة فاضله».

٣٥. نهادينه كردن وظايف دولت:

«و تجتهد لنفسك فى اتّباع ما عهدت اليك فى عهدى هذا»

مبحث نهم: دو ديدگاه در مديريت اسلامى

اصالة الاباحه و اصالة الحذر را مى توان اساس در نظام در مسأله ميزان دخالت دولت در تمشيت امور كشور كه مهمترين بحث نظام ادارى در مديريت است، مورد مطالعه قرار داد و همچنين دو ديدگاه سياسى، ادارى در ولايت فقيه را در بخش مبانى فقهى حقوق ادارى اسلام كه كليدى‌ترين بحث در نظام ادارى است مى توان به اين صورت مطرح كرد كه آيا دولت بايد نظارت كند و سيستم را مردم اداره نمايند و يا اداره‌كننده، سيستم دولت است و مردم فرمانبردار.

بحث دوم بسيار مهم، موضوع نظارت در نظام ادارى و مديريت سازمان است كه در هر دو سيستم نظام ادارى قابل بحث است، چنانكه همين مبنا در بحث نقش دولت و مردم در حقوق كار كاملاً صدق مى كند.

بحث سوم، تأثير اين دو مبناى فقهى در نظام مالى است كه آيا دولت فقط مى تواند به ميزان نياز اداره جامعه از بخش خصوصى ماليات تحصيل نمايد و فعاليت‌هاى اقتصادى در اختيار بخش خصوصى است كه به ميزان مورد نياز بخشى از دارايى را در اختيار

[١] . همان، (قدرت خود را با خونريزى به ناحق استوار مدار. زيرا موجب ضعف و روال و انتقال مى‌گردد و در مورد قتل، پيش من عذرى نخواهى داشت).

[٢] . همان، (مبادا مالى كه براى همه است به خود اختصاص دهى).

[٣] . همان، (بايد از تجربيات دولتهاى پيشين بهره ببرى).

[٤] . همان، (سعى كن آنچه در اين عهد نامه آوردم را پيروى نمايى).