فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٩٥ - فصل سوم نقش مصلحت در امور حسبى

فصل سوم نقش مصلحت در امور حسبى

با توجه به بى‌اعتبارى عمل به مصالح مرسله به عنوان يك دليل «حكم‌ساز» در فقه شيعه، برخى تصور كرده‌اند كه به همين لحاظ احكام حكومتى با اصول فقه شيعه ناسازگار بوده و نمى‌تواند به عنوان يك حكم شرعى و قابل قبول، اعتبار داشته باشد و از سوى ديگر برخى پنداشته‌اند كه قبول احكام حكومتى در فقه شيعه به معنى گرايشى نو به اعتبار و حجيّت مصالح مرسله از ديدگاه فقهاى شيعه مى‌باشد.

در واقع احكام حكومتى نه از اصل و قاعده «مصالح مرسله» استخراج مى‌شود و نه معتقدان به اعتبار آن، تمايلى به حجيّت مصالح مرسله پيدا كرده‌اند.

اصولاً مصالح مرسله در فقه اهل سنت كاربرد حكم سازى دارد به اين معنى كه فقيه سنى بر اساس مصالح ناگفته در شريعت حكم را استنباط و آن را به شريعت اسلام نسبت مى‌دهد.

از ديدگاه اهل سنت، مصالح شرعيه دو نوعند: نخست مصالحى كه در قالب احكام شرعى بيان شده و خود شرع حكم سازى آن را انجام داده است و دوم مصالحى هستند كه در قالب احكام شرع بيان نشده و همچنان نامعين و ناشناخته رها شده و بوسيله