فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٤٥ - مبحث هفتم آزاديهاى سياسى

ناممكن مى‌نمايد.

[١] [٢] . تعبير ديگرى از آزادى را در مقوله سياسى جامعه باز مى‌يابيم، جامعه باز بنابر تعريف بنيانگذار آن١ عبارت از جامعه‌اى است كه در آن رقابتها تا سرحد كسب جايگاهها ادامه دارد و سرانجام به قول نويسنده

جامعه باز و دشمنانش

اين جامعه باز به جامعه‌اى عارى از خصلت اجتماعى مى‌رسد كه آدميان به‌جاى روبه‌رو شدن با يكديگر روابط خود را با نامه ماشين‌شده، تلگرام (اينترنت) و در اتومبيلهاى دربسته انجام مى‌دهند و حتى به تلقيح مصنوعى پناه مى‌برند.٢

١ [٣] . «همه انسانها آزاد آفريده شده‌اند» اين سخن را نصوص اسلامى٣ و نيز در اعلاميه‌هاى جهانى و از جمله در اعلاميه استقلال آمريكا بوضوح مى‌بينيم اما اگر اين اصل مشترك و قابل قبول همگان است، چرا در يك تحليل نتيجه آن دولت امامت است و در تحليل ديگر دموكراسى به مفهوم حكومت انتخابى لائيك و در آموزه‌هاى ماركسيسم، انسان اسير توليد و ابزار آن مى‌گردد. زيرا در اين مكتب، شرايط توليدات كه خصيصه‌هاى ملموس زندگى انسان را مشخص مى‌سازد و او ناگزير بايد نه تنها از آن پيروى نمايد بلكه در تداوم آن، خود را با آن هماهنگ سازد و سرانجام فرايند توليد، چگونه انسان بودن را تعيين مى‌كند و جبر تاريخ بر اراده انسان فايق مى‌آيد.

انسان آزاد آفريده شده ولى تفسيرها از آن، يكسان نيست و اين تفسيرها بيش از آنكه از اصل «آزاد آفريده شدن انسان» نشأت بگيرد از عوامل و زمينه‌هاى تاريخى، اجتماعى و فكرى انديشمندان ناشى مى‌گردد.

١٤. بررسى تحول حقوق عمومى و آزاديها در سطح اسناد بين‌المللى و نيز در سطح قوانين ملى براى تحليل ماهوى حقوق اساسى انسان بويژه آزاديها ضرورى است.

از زمان صدور اعلاميه حقوق بشر فرانسه به سال ١٧٨٩ مسائل مربوط به حقوق اساسى و آزاديهاى فردى در دو قلمرو ملى و بين‌المللى توسعه يافت و از يك‌سو به اعلاميه‌ها، ميثاقها و كنوانسيونهاى بين‌المللى راه يافت و از سوى ديگر قوانين اساسى كشورها را تحت تأثير خود قرار داد.

[١] . رك: كارل پوپر، پيشين، ص ٣٨٠-٣٨١.

[٢] . همان.

[٣] . اين نصوص را طى مباحث آينده بررسى خواهيم كرد.