و آن بريدن دست راست و پاى چپ يا عكس و كشتن و از حلق كشيدن است، و در اين حدّ ميانه مجتهدين خلاف است كه آيا امام ميانه آنها مخيّر است يا به‌ترتيب همه را به‌فعل آورد؟ بعضى از مجتهدين به‌ترتيب [١][١] قايلند. و همچنين خلاف است در اينكه آيا زنده ازحلق بايدكشيد يا اوّل بكشد وبعد از آن از حلق‌بكشد. و اين‌حدّمحارب است.

و محارب كسى است كه در شهر يا در صحرا يا در دريا يا در شب يا در روز به‌قصد ترسانيدن مسلمانان شمشير برهنه كند، خواه مرد باشد و خواه زن، و خواه ضعيف باشد وخواه قوى، وخواه از جماعتى‌باشد كه گمان برند كه راه مسلمانان مى‌زنند يا نه. وبعضى از مجتهدين اين را مخصوص مردان ساخته‌اند. و بعضى گفته‌اند كه: اگر كسى را كشته باشد ومال او را برده‌باشد دست‌راست وپاى چپ اورا بايد بريدآنگاه او را بايدكشت [٢] و اگر همين مال برده باشد و كسى را نكشته باشد دست راست و پاى چپ او را بايد بريد و از شهر بيرون كرد و مكتوبى بايد به شهرها نوشت كه از مصاحبت و مجالست و نكاح كردن با او اجتناب كنند و او را از داخل شدن به بلاد شرك منع نمايند، و اگر ايشان او را در بلاد خود جاى دهند قتال كردن با ايشان لازم است تا آنكه او را سر دهند و از شهر خود بيرون كنند، و اگر آنكس را جراحت كرده باشد قصاص نيز بر او لازم است، و اگر اقتصار بكشيدن شمشير و سلاح كرده باشد و كسى را نكشته و جراحت هم نكرده باشد و مال كسى‌را نيز نبرده باشد حدّ او آن است كه او را از آن شهر بيرون كنند. و اگر آن شخص محارب پيش از گرفتن او توبه كند حدّ از او ساقط مى‌شود، امّا اگر مال كسى را برده باشد از او مى‌گيرند، و اگر كسى را جراحت كرده باشد قصاص نيز بر او لازم است.

______________________________
[١]- قول به ترتيب احوط است. (تويسركانى)

[٢] و اگر كسى را كشته باشد ولكن مال نبرده باشد همين بايد او را كشت و احوط مراعات اين‌تفصيل و ترتيب است. (نخجوانى، يزدى)

[١] شيخ طوسى، نهايه ٣: ٣٣٤. حلبى، كافى: ٢٥٢. ابن برّاج، مهذّب ٢: ٥٥٣. ابن زهره، غنيه: ٢٠١ و ٢٠٢. ابن حمزه، وسيله: ٢٠٦.