جامع عباسی – ط جامعه مدرسین - شيخ بهائی؛ ساوجی، نظام بن حسین - الصفحة ٨٢٤ - شرط پنجم آنكه عادل باشد
و بعضى از مجتهدين گفتهاند كه: گناه صغيره نمىباشد بلكه همه گناهان كبيرهاند، امّا نظر به يكديگر كرده بعضى از آنها صغيرهاند[١] مثل آنكه نظر كردن به زنان اجنبيّه صغيره است نسبت به بوسيدنايشان، وبوسيدن ايشان صغيره است نسبت به زناكردن بديشان. [١]
و اين قول خالى از قوّت نيست، چه در حديث آمده كه: نگاه به خوردى گناه مكنيد، بلكه نگاه به بزرگى كسى كنيد كه نسبت به او گناه واقع مىشود[٢]. و در بعضى از احاديث آمده كه: هر گناهى عظيم است[٣].
و همچنين عدالت به ترك مروّت [٢] نيز زايل مىگردد [٣] و آن هرچيزى است كه
______________________________
[١]
اين قول ضعيف است، بلكه قول به اينكه كبيره هر گناهى است كه در نزد شارع مقدّس و
در شريعت مقدّسه عظيم و بزرگ باشد و بگويند كه اين گناه بزرگى است خالى از قوّت
نيست. (تويسركانى)
* اين قول ضعيف است، بلكه قول به اينكه كبيره هر گناهى است كه در نزد شارع مقدّس و در شريعت مقدّسه عظيم و بزرگ باشد و بگويند كه اين گناه بزرگى است خالى از قوّت نيست، و بعضى احاديث معارض به اكثر عدداً واصحَّ سنداً و اوضح دلالةً است. (صدر)
* اين قول خلاف كتاب و جملهاى از اخبار است و اظهر اين است كه كبيره آن است كه يا در اخبار معتبره آن را كبيره شمرده باشند، يا در كتاب يا سنّت وعده نار بر آن شده باشد، يا براى آن عقاب ذكر شده باشد يا آن را اكبر شمرده باشند از آنچه كبيره بودن آن ثابت است، يا در نظر عقل و اهل شرع بزرگ باشد، يا آنكه معصيت بودن آن معلوم باشد و شهادت مرتكب آن مقبول نباشد. (يزدى)
[٢] ترك مروّت هرگاه دلالت بر بى عقلى و سبكى عقل و تفضيح و هتك آبرو نشود، عدالت رازايل نمىكند. (تويسركانى)
[٣] اگر ارتكاب آن كاشف از بى مبالاتى در دين باشد والّا معلوم نيست. (يزدى)
[١] شيخ مفيد، مصنّفات ٤: ٨٣. شيخ طوسى، عدّه ١: ٣٥٩. ابن ادريس، سرائر ٢: ١١٧ و ١١٨. شيخ طبرسى در مجمع البيان ٣: ٣٨ به ابن عبّاس و اصحاب نسبت داده است. ابن برّاج، مهذّب ٢: ٥٥٦.
[٢] كراجكى، كنزالفوائد ١: ٥٥. وسائل ١٥: ٣١٣، حديث ١٣.
[٣] كافى ٣: ٤٥٠، حديث ٣١. وسائل ١٥: ٣٢٢، حديث ٥.