را اختيار مى‌نمايد اشخاص مقلد با وجود سفاهت خود داعيانى را كه از طرف خداوند تعالى آمده‌اند به سفاهت اسناد داده حتى مجنون مى‌ناميده‌اند سخنان بى‌دليل و برهان قبول نشده از درجه اعتبار ساقط است).
٥٥- (مشركين خود را در طريق حق دانسته از اين كه حضرت ابراهيم آنها را به ضلالت اسناد داد تعجب نموده خيال كردند كه ابراهيم اين سخن را به طريق مزاح و شوخى بيان مى‌كند از اين جهت به ابراهيم جواب داده) گفتند آيا (اى ابراهيم) بر عليه شرك و اثبات توحيد سخن حق و حجت قاطعى دارى يا لهو و لعب كرده با ما شوخى مى‌كنى.
٥٦- (ابراهيم) گفت البته راست مى‌گويم و شوخى نمى‌كنم آن بتهايى كه به آنها عبادت مى‌كنيد باطلند بلكه پروردگار شما خداوند تعالى پروردگار آسمانها و زمين است كه آنها را از عدم به وجود آورده، براى يگانه بودن پروردگار شما من از شهود هستم همان گونه كه هر دعوى و ادعا به شهادت و برهان ثابت مى‌شود من هم براى شما دليل و برهان اقامه مى‌كنم و براى ثبوت اين كه پروردگار شما خداوند تعالى است قادر هستم، نه اين كه مثل شما سخن بگويم و از اثبات آن عاجز بمانم. چنان كه شما براى بت‌پرستى تقليد از پدران را دليل آورديد و گفتيد كه پدران و اجداد خود را ستايش كننده اين بت‌ها يافتيم و به آنها تقليد كرديم.
٥٧- همين كه ابراهيم عليه السّلام از قبول ايمان مشركين از روى دليل و برهان مأيوس شد گفت قسم به خداوند تعالى روز عيد بعد از اين كه روى برگردانيد هنگام خروج شما از شهر به بتهاى شما يكا يك در خفا مكر و حيله خواهم كرد (اين سخن را حضرت ابراهيم در خفا گفت) همين كه روز عيد شد تماما به بتخانه‌ها رفتند جلوى بتها ركوع و سجود كردند بعد بنا به عادت از شهر خارج گشتند پدر ابراهيم او را به خروج از شهر و رفتن به صحرا دعوت و تكليف نمود ابراهيم قبول نكرده در شهر ماند.
٥٨- همين كه جماعت از شهر خارج شدند ابراهيم تبرى محكم از سنگ برداشته خادم بتكده را غافل ساخته داخل معبد شد به بتخانه نظر كرد آنجا هفتاد بت همه به حال صف سرپا ايستاده بودند بعضى از چوب و برخى از سنگ و بت بزرگى از طلا بود در جاى دو چشمش دو گوهر گرانبها مثل برق مى‌درخشيد (ابراهيم با تبر سنگى تمام بتها را جز بت بزرگ قطعه قطعه نمود و به بت بزرگ دست نزده آن را به همان حال باقى گذاشت و تبر را به گردن بت بزرگ آويزان ساخت تا در مراجعت از صحرا مردم بنا به اعتقادشان از بت بزرگ سؤال كنند كه چه به سر بتهاى ديگر آمده است.
٥٩- همين كه مردم از صحرا برگشتند و بتها را به آن حال ديدند متحير مانده گفتند كيست كه نسبت به خدايان ما چنين عملى كرده؟
هر كس جسارت نموده خدايان محترم ما را به چنين روزى انداخته از ظالمان است.
٦٠- بعضى از مشركين جواب داده گفتند تازه جوانى هست اسم او را ابراهيم مى‌گويند از او مى‌شنيديم كه به خدايان ما عيب مى‌گرفت و آنها را سب مى‌كرد ممكن است كه اين عمل از او صادر شود.
٦١- بزرگان مشركين گفتند او را جلوى چشم مردم بياوريد شايد مردم او را شناخته شهادت بدهند كه اين عمل از او صادر شده است آن وقت ما بر او عذاب كنيم.
٦٢- ابراهيم را حاضر كرده گفتند، اى ابراهيم: آيا اين عمل را تو، به خدايان ما كرده‌اى؟
٦٣- ابراهيم گفت بلكه اين عمل را بزرگ بتها، همان بتى كه تبر روى شانه اوست انجام داده است از بتها سؤال كنيد اگر ناطقند به شما جواب بدهند!
٦٤- همين كه ابراهيم عليه السّلام به آنها جواب دندان شكن داده و دليل و حجت را تمام نمود ايشان به نفس خود رجوع كرده و به فكر فرو رفتند و بعضى به بعض ديگر گفتند اين مرد بد نمى‌گويد چيزى كه به هيچ عملى قادر نباشد چگونه مى‌توان بر او عبادت نمود؟ در حقيقت شما ظالم هستيد (نه اين شخص كه به او ظالم گفتيد).
٦٥- ابتدا به زبان آنها سخن حق جارى شده ابراهيم را تصديق كرده و به ظالم بودن خود اقرار نمودند بعد از آن دوباره شقاوت آنها را گرفته به حال اول برگشته سر و گردن خود را از ابراهيم برگردانده سر به پايين مانند اشخاص خجلت زده گفتند اى ابراهيم تو كه مى‌دانى اين بتها قادر به حرف زدن نيستند چرا ما را استهزاء كرده سخن گفتن با آنها را به ما تكليف مى‌كنى‌
٦٦- (همين كه ابراهيم صلوات اللَّه عليه ديد حجت بر آنها تمام شد عاجز ماندند مضمون آيه (زير را به آنها جواب داد).
(ابراهيم گفت اكنون كه بطلان دين و مذهبتان معلوم گشت آيا باز) به غير از خداوند تعالى به آن بتهايى كه هيچ چيز از نفع و ضرر نمى‌توانند به شما برسانند عبادت مى‌كنيد؟
٦٧- معمولا اگر شخص از چيزى برنجد آه كشيده (اف اف) مى‌گويد و اين كلمه دليل نهايت رنجش است» حضرت ابراهيم همين كه ديد عذر و دليل مشركين قطع شد و با حال معطلى باز در كفر و عناد خود باقى ماندند گفت اى مشركين از براى شما و بتهايى كه به غير خداوند تعالى به آنها عبادت مى‌كنيد خيلى رنجيده و منزجر شدم آيا تعقل نمى‌كنيد كه اين چه عملى است كه از شما صادر مى‌شود و به غير خدا عبادت مى‌كنيد؟.
٦٨- همين كه مشركين در مقابل ابراهيم از آوردن دليل و حجت عاجز گشتند از كفر و عناد خود گفتند اين شخص كه به خدايان ما عيب مى‌گيرد اگر به خداى خود قصد كمك داريد او را به آتش‌