معلوم و شدت روز قيامت بر اهل محشر ظاهر و آشكار گرديد آن وقت مخلوق به سجده خداوند تعالى دعوت مى‌شوند (مؤمن سجده مى‌كند) پشت مشركين و منافقين مانند مس يا آهن خشك شده به سجده قادر نمى‌شوند.
٤٣- در حالى كه ديدگان مشركين و منافقين را ذلت فرا گرفته صورتشان را هم ذلت و حقارت احاطه مى‌كند نمى‌توانند سجده كنند و حال آن كه از اين پيش در دنيا با تن سالم به لسان انبياء و كتب آسمانى به سجده خداوند تعالى دعوت مى‌شدند از سجده كبر و غرور كرده سجده نمى‌كردند اما قيامت مى‌خواهند سجده بكنند ولى سجده بر ايشان ميسر نمى‌شود.
٤٤- (يا محمد) تو مرا با كسانى كه قرآن را تكذيب مى‌كنند وابگذار قلب خود را به آنها مشغول نكن در كشيدن انتقام از آنها به من توكل كن از جهتى كه آنها خودشان نفهمند آنها را به تدريج به عذاب نزديك كرده ناگهان به آنها فرستاده هلاك مى‌سازيم (خداوند تعالى به مشركين نعمت و صحت بدن داد آنها قدر نعمت را ندانسته طغيان كرده اطاعت نكردند آن نعمت سبب عذاب آنها گرديد در به در مقتول و اسير و ذليل گشتند).
٤٥- (يا محمد) نعمتهاى مشركين را زياد و فراوان كرده عمرشان را طولانى ساخته به آنها مهلت مى‌دهم عوض شكر نعمت بيشتر طغيان كرده و براى آنها سبب هلاكت مى‌شود (يا محمد) در حقيقت احسان و نعمت من به سبب طغيان آنها كه موجب هلاكتشان مى‌شود به صورت كيد و مكر نمايان و نهايت شديد و محكم است هيچ وقت از عذاب خلاص نخواهند شد.
٤٦- (يا محمد) آيا تو از آنها براى تبليغ رسالت اجر و مزد مى‌خواهى كه كشيدن بار غرامت بر آنها سنگين آمده از ايمان آوردنشان مانع شود؟ تو كه از آنها چيزى نمى‌طلبى پس چرا ايمان نمى‌آورند؟.
٤٧- يا نزد مشركين علم غيب است كه بر هر چيز حكم كرده براى خود مى‌نويسند.
٤٨- (يا محمد) از دادن مهلت به مشركين و تأخير انداختن عذاب آنها به انتظار حكم پروردگار خود صبر كن مانند صاحب ماهى (يونس ابن متى) نباش زمانى كه در رسيدن عذاب به قوم خود صبر نكرده از ميان آنها خارج شده در شكم ماهى گرفتار گرديد به حال غم و اندوه در شكم ماهى خداوند تعالى را خوانده دعا نمود.
٤٩- (يا محمد) اگر نعمت پروردگار يونس شامل او نشده توبه قسمت او نمى‌گشت هر آينه با نكوهش از طرف ما از بطن ماهى به صحراى بى آب و گياه انداخته مى‌شد.
٥٠- ليكن به سبب توبه خداوند تعالى (رب يونس) او را اختيار كرده وحى و نبوت را از او سلب نكرده از صالحين قرار داد.
٥١- (يا محمد) زمانى كه مشركين قرآن را شنيدند از شدت عداوت آنها و نظر كردنشان به غيظ و غضب نزديك بود كه تو را لغزانيده هلاك سازند از بس غضب آلود به تو نگاه مى‌كردند گويا مى‌خواستند تو را به چشم هلاك سازند و علاوه مى‌گفتند كه مجنون است.
٥٢- (يا محمد) به سبب قرآن به تو مجنون مى‌گفتند و حال آن كه (اگر فكر كنند) اين كتاب الهى جز وعظ و نصيحت براى عالميان نيست.
٦٩ سوره حاقه‌
در مكه نازل شده است به نام خداى بخشنده مهربان‌
١- (يا محمد) روز قيامتى كه وقوع آن واجب است آمدن آن روز حق و ثابت است هيچ شك و شبهه در آن نيست.
٢- دانى كه اصل و حقيقت روز قيامت چه چيز است؟
٣- (يا محمد) اصل و حقيقت قيامت را كى به تو فهمانيده است به اصل و حقيقت و عظمت شأن آن تو علم ندارى و علم هيچ كس بدان نمى‌رسد به هر قسم احوال قيامت را تقدير كنى زياده از آن مى‌باشد.
٤- قوم عاد و ثمود روز (قيامت) را كه تمام موجودات را به هول و هراس خرد مى‌كند تكذيب كردند.
٥- اما جماعت ثمود در شدت و هراس به عذابى كه از حد تجاوز مى‌كرد هلاك شدند.
٦- اما قوم عاد به بادى سركش و سخت طوفانى به هلاكت رسيدند.
٧- خداى تعالى هفت شب و هشت روز پشت سر هم باد تندى كه آنى قطع نشد بر آنها مسخر كرده وزانيد.
(يا محمد) اگر آنجا مى‌بودى هر آينه جماعت عاد را داخل باد مانند تنه درخت خرما به زمين افتاده و هلاك شده مى‌ديدى.
٨- آيا هيچ باقيمانده‌اى از آنها مى‌بينى؟.