ترجمه قرآن - صادق نوبرى، عبدالمجيد - الصفحة ٣٨١ - ٣٤ سوره سبا

معلوم كردند كه سليمان يك سال قبل از آن فوت شده است.
[توضيح: سبأ نام جايى است در يمن، ابن عباس مى‌گويد كه سبا از صنعان سه فرسخ فاصله دارد، آنجا كم آبى بود لقمان اكبر بين دو كوه را كه موقع بارندگى سيل از آنجاها جارى مى‌شد بست و بين دو كوه از بارانهاى حاصله درياچه عظيمى متشكل شد چون سرزمين سبا منبت و حاصلخيز بود به سبب آن درياچه باغات زياد و مزارع بى‌شمار ايجاد شد و انواع ميوه‌جات به دست آمد خداوند تعالى هر قسم نعمت خود را بر آنها تمام نمود و رفته رفته مملكتشان آباد شده از هر جهت معمور گرديد ولى از آنجايى كه نفس اماره طالب فسق و فجور بوده دنبال لذتهاى آنى است آن جماعت به خداوند تعالى عاصى شده طاغى و گمراه شدند خداوند تعالى متواليا سيزده پيغمبر به آنها فرستاده همه را تكذيب كرده اطاعت ننمودند خداوند تعالى به قدرت كامله خود همان سد را شكسته آب آنجا را به آنها مسلط نمود خانه و باغات آنها را زير و بر كرده فنا ساخت ضمن آيه شريفه زير خداوند تعالى اين قصه را خبر مى‌دهد. جزاى آنان كه به نعم خداوند تعالى شكر گزار نشوند اين است فرمايد:] ١٥- (يا محمد) براى جماعت سبأ در شهر مسكونى آنها دليل و برهان براى توحيد و قدرت خداوند تعالى موجود بود آن دليل و برهان اين بود كه خداوند تعالى نعم خود را به آنها تمام كرده شهر آنها را از سمت چپ و راست يك دسته باغات احاطه كرده شهرشان به صورت زيبايى بوده هر قسم ميوه‌جات در آن باغات موجود بود، پيغمبران، آنها را به طرف خداوند تعالى دعوت كرده گفتند از روزى‌هاى پروردگارتان خداوند تعالى خورده بر او شاكر باشيد، اين شهر شما پاكيزه و داراى جميع نعمتها است و پروردگارتان خداوند تعالى هم بخشاينده توبه كنندگان و شكرگزاران است پس شما هم توبه كرده به خداوند تعالى شاكر باشيد.
١٦- از نصايح و مواعظ پيغمبران اعراض كرده به خداوند تعالى اطاعت ننموده كافر گشتند به سبب عصيان آنها ما هم سد مذكور را شكسته سيل شديد جارى ساختيم آن سيل شهر و باغات آنها را خراب نمود به جاى باغات زيباى آنها دو دسته باغ عليحده (گفتن باغ از بابت استهزاء است) قرار داديم كه در آن باغات فقط ميوه‌هاى تلخ و بى‌طمع و درختان بدون ميوه و كمى سدر بود (باز خداوند تعالى به آنها رحم كرده كمى درخت سدر براى آنها باقى گذاشت) ما بقى ميوه‌جات تماما فانى گشتند.
١٧- (يا محمد) اين بلا را كه به اهل سبأ فرستاديم و نعم آنها را فنا نموديم از اين جهت بود كه آنها به خداوند تعالى كفر نمودند، اين قسم جزا را نمى‌دهيم مگر به جماعتى كه به خداوند تعالى كافر شده‌اند و به چنين جزايى مستحقند.
١٨- بين جماعت سبأ و قرايى كه به آنها بركت داده نعم خود را در حق آنها تمام كرده بوديم قراء متصل به هم قرار داديم كه با نگاه كردن از يك قريه، قريه ديگر ظاهر مى‌شد سير و سفر آنها را به شام جهت تجارت در بين قراء مقدر كرده از يك قريه سير نموده در قريه ديگر شبانه منزل مى‌كردند (خداوند تعالى چون هر سبب را براى آنها حاضر نموده وسائل مسافرت آسان راه فراهم نموده بود گويا به آنها خطاب كرده فرمايد) در مسافرت شام قطع مسافت كرده براى رسيدن به آنجا شبها راحت باشيد در همه حال امن و خاطر جمع بوده از هيچ جهت بر شما خوفى نيست.
١٩- (اهل سبأ به اهل آن قراء بخل كرده در هر نعمت خود را منفرد خواسته هلاكت اهل آن قراء و زوال نعم آنها را تمنّا كرده گفتند) پروردگارا منازل بين سبأ و شام را از هم دور و قريه‌ها را خراب و اهلشان را هلاك فرماى، جماعت (سبأ) طغيان كرده در تمناى مرگ اهالى آن قراء به نفس خود ظلم نموده باعث هلاكت خود گشتند. آنها را براى آيندگان عبرت قرار داديم به آنها سيل را عذاب فرستاده متفرق ساختيم به قسمى كه هر طايفه به ديارى رفته ديگر براى آنها تجمع در يك نقطه ممكن نشد (به طورى كه اين امر بين اعراب مثل شده گفتند «تفرقوا ايادى سبأ» يعنى فلان جماعت مانند جماعت سبأ متلاشى و متفرق گشتند) در حقيقت در حكايت جماعت سبأ براى اشخاصى كه به ترك معصيت صبر كرده به نعم خداوند تعالى شكرگزار باشند دليل و برهان براى توحيد و قدرت خداوند تعالى موجود است.
٢٠- حقيقتا ابليس گمان خود را در حق نوع بشر محقق كرده صادق ديد (در موقع وسوسه به آدم گمان كرده بود كه اولاد اين مرد ضعيفتر از خودش شده به من تابع خواهد شد. اين گمان ابليس به جا بود آدميان بدون زحمت تابع او شده و مى‌شوند) اولاد آدم تابع ابليس گشتند مگر فرقه‌اى از آنها (مؤمنين) تابع نشدند.
٢١- تسلط شيطان بر نوع بشر نبود مگر اين كه ايمان آورندگان از غير مؤمنين و شكاكين تفكيك شده تميز يابند (يا محمد) پروردگار تو خداوند تعالى بر هر چيز مراقب بوده حفظ كرده نگهدارنده است (اعمال فاسق و مؤمن را حفظ كرده در آخرت نسبت به اعمالشان جزا خواهد داد).
٢٢- (يا محمد) به مشركين بگو آن چيزهايى را كه غير از خداوند تعالى به آنها عبادت مى‌كنيد در مقام حاجت آنها را هم خوانده حاجت بطلبيد (همان طور كه خداوند تعالى را خوانده حاجت مى‌خواهيد) آيا براى شما مى‌توانند حاجتى روا كنند؟ هيچ وقت آنها براى شما نمى‌توانند حاجتى روا كنند زيرا آنها در آسمانها و زمين از خير و شر و نفع و ضرر به قدر يك ذره به چيزى مالك نيستند چگونه آنها براى شما مى‌توانند حاجت روا كرده منفعتى برسانند، و حال آن كه براى آنها در خلقت آسمانها و زمين و سلطنت آنها با خداوند تعالى شركتى نيست بلكه خداوند در تقدير كل موجودات به ذات مقدس خود منفرد است و از براى خداوند تعالى از چيزهايى كه شما دعوت كرده عبادت مى‌كنيد در هيچ امرى كمكى نيست تا اين كه صفت ربوبيت در آنها بوده در موقع دعوت شما آنها بتوانند حاجت شما را روا كرده كمك شوند.