زوال نباشد و آخرت نيست امروز را انكار مى‌كرديد، الحال اگر به دنيا برگرديد باز همان سخنان را خواهيد گفت.
٤٥- شما ظالمين در جاهاى آنهايى كه قبل از شما به نفس خود ظلم نمودند ساكن شديد، و با رسيدن اخبار آنها به شما واضح و آشكار شد كه به سبب ظلم آنها چه كرده بوديم و آنها را چگونه هلاك ساخته انتقام كشيديم. صفات ظالمين را كه چه كردند و چه شدند مانند قصه براى شما بيان كرديم (تا اين كه عبرت گيريد و مثل آنها ظالم مباشيد لكن شما عبرت نگرفته مانند آنها ظالم شديد امروز قيامت از همه جا مأيوس شده آرزوى رجوع به دنيا را داريد و رجوع به دنيا هم امرى محال است).
٤٦- حقيقتا ظالمين (مذكوره) مكر و حيله بزرگشان را، در حق انبياء مبعوث شده دريغ ننمودند (اما آخر الامر دين و پيغمبر خداى تعالى بر آنها غالب گرديد) مكر و حيله آنها نزد خداوند تعالى ثابت و برقرار است جزاى مكرشان را به آنها خواهد داد اگر چه مكر و حيله آنها در عظمت و بزرگى به مرتبه‌اى است كه نزديك است به كوه‌ها تأثير كرده از جاى خود حركت دهد (با وجود اين، خداوند تعالى به مكر عظيم آنها غالب شده آنها را مخذول و منكوب خواهد نمود.)
٤٧- (يا محمد) مپندار كه خداوند تعالى از وعده‌اى كه به پيغمبران خود داده تخلف كند (به تو هم كه خداوند تعالى وعده داده است كه نصرت دهد و به دشمنان غالب كند به وعده خويش وفا خواهد كرد) در حقيقت خداوند تعالى به مخلوق خود غالب بوده و منتقم از ظالمين است.
٤٨- روز قيامت روزى است كه اين زمين تغيير يافته (به غير اين زمين) به صورت ديگر داخل مى‌شود آسمانها نيز تغيير پيدا كرده و شمس و قمر و كواكب ديگر تاريك و محو نابود مى‌شوند) همه مخلوق از قبور ظاهر شده و به امر خداوند يگانه غلبه كننده براى محاسبه در محشر حاضر مى‌شوند.
٤٩- (يا محمد) روز قيامت مشركين و عاصيان را بينى كه با زنجيرها با هم بسته شده‌اند و براى عذاب به جهنم روانه مى‌شوند.
٥٠- پيراهن آنها از قطران مى‌شود چهره آنها را آتش گرفته نمى‌توانند خود را از آتش نگهدارند.
٥١- خداوند تعالى به ظالمين (عذابهاى مذكور فوق را) جزا مى‌دهد تا سزاى عمل ارتكابى هر نفس را به او برساند در حقيقت خداوند تعالى روز قيامت به سرعت حساب كشيده، انتقام مظلوم را از ظالم خواهد گرفت.
٥٢- عذابهايى كه درباره ظالمين ذكر شد براى انسانها موعظه و پند است، اگر نصيحت پذير باشند بايد از اين سخنان پند گيرند، و از عذاب خداوند تعالى بترسند و به توحيد خداوند تعالى با دلايل مذكور استدلال كرده عالم شوند كه معبود حق خداوند يگانه است معبودان غير او باطلند، البته بايد صاحبان عقل متذكر شده با اين سخنان نصيحت و موعظه قبول كنند.
١٥ سوره حجر
در مكه نازل شده است‌
به نام خداى بخشنده مهربان‌
١- (الر).
آياتى كه در اين سوره ذكر مى‌شود كامل و حجت بوده آيات قرآن روشن است.
٢- اى بسا وقت كه كفار دوست دارند كه كاش آن دم (دم مرگ) مسلمان بوده و موحد مى‌بودند.
٣- (يا محمد) تو هر قدر اين كفار را به سوى ايمان دعوت كنى ايمان آورنده نيستند بگذار در دنيا زمان اندكى متمتع و متلذذ شوند و طمع خود را از ايمان آنها قطع كن، آرزوهاى دنيويشان آنها را از ايمان به خدا باز مى‌دارد. زود باشد كه بعد از مرگ قباحت عمل خود را فهميده بدانند كه از حق بركنار شده‌اند.
٤- به اهل هيچ شهرى عذاب نفرستاده و آنها را هلاك نساختيم، مگر اين كه بر هلاكت آنها نزد خداى تعالى وقت معينى نوشته و ثبت گرديده، از موعد معين پس و پيش نيفتاده، همان وقت بر آنها نازل شده است.
٥- هيچ امتى از اجل خويش نه جلو مى‌افتند و نه عقب مى‌مانند بلكه هلاكتشان در وقت معين صورت مى‌گيرد، (يا محمد) اهل مكه كه امروز تو را استهزاء مى‌كنند براى مجازاتشان روز معينى هست، در همان روز مغلوب و هلاك خواهند شد (آن وقت معين روز بدر كبرى بود).
٦- (يا محمد) اين جماعت قريش تو را استهزاء كرده گويند يا محمد