است البته واقع خواهد شد.
٦٥- (يا محمد) بگو به مردم من فقط بيم رسانم، خداوندى غير از خداوند غالب و قهار معبود به حق نيست.
٦٦- (خداوند تعالى) تربيت دهنده آسمانها و زمين و آنچه ميان آنهاست در موقع عذاب به عاصيان مغلوب نمى‌شود و توبه كنندگان را مى‌بخشد معبودى جز خداى تعالى وجود ندارد بيائيد بتها را ترك كرده به چنين خداوند قادرى ستايش كنيد.
٦٧- (يا محمد) (به جهانيان) بگو قرآن خبر بزرگ و مفيد مى‌باشد از طرف خداوند تعالى اين خبر را به شما آورده‌ام‌
٦٨- شخص عاقل بايد آن را قبول كند اما شما از آن اعراض مى‌كنيد با اين وصف خود را عاقل نيز مى‌پنداريد؟.
٦٩- (پيغمبر مى‌گويد) اى جماعت من درباره بزرگان شرافتمند و بلند پايه عالم بالا (فرشتگان) وقتى كه ما بين آنها (بين خداوند تعالى و فرشتگان در خصوص خلقت آدم عليه السّلام) بحث و گفتگو بوده چيزى نمى‌دانستم آن گفتگو را براى من خداوند تعالى وحى فرموده است.
٧٠- آن گفتگوها به من وحى نمى‌شود مگر اين كه من شما را از عذاب خداوند تعالى ظاهر و آشكارا ترساننده‌ام تا قهاريت و عذاب خداوند تعالى را به شما خبر بدهم بلكه ترسيده اطاعت كنيد.
٧١- (گفتگوها اين است كه خداوند تعالى خبر مى‌دهد) (يا محمد) زمانى كه پروردگار تو خداوند تعالى به ملائكه خطاب كرده گفت من از گل، انسان خلق خواهم كرد.
٧٢- زمانى كه من بدن آن انسان (آدم) را درست كرده خلقتش را تمام نمودم از روح خودم بر او دميدم شما همه سجده‌كنان مقابل وى بيفتيد.
٧٣- (يا محمد) تمام فرشتگان اطاعت كرده يك سره به آدم سجده كردند.
٧٤- مگر ابليس شيطان كبر و غرور كرده سجده نكرده از كفار گشت.
٧٥- خداوند تعالى فرمود اى شيطان چه چيز تو را از سجده به مخلوقى كه من به دست قدرت خويش آفريده‌ام مانع شد (خداوند تعالى بنا به عرف و عادت بشر عمل خود را به دست نسبت مى‌دهد) از سجده كردن كبر و غرور كردى يا اين كه در فوق مرتبه و بلند (در مرتبه نفس ناطقه و قوه عاقله) بودى.
٧٦- شيطان علت كبر و غرور را بيان كرده گفت من از آدم بهترم مرا (و نفس اماره را) از آتش خلق كرده‌اى آدم را از گل، آتش از گل اشرف است من چگونه بر او سجده كنم.
٧٧- خداوند تعالى در جواب شيطان فرمود از جنت (مقام مقدس) خارج شو، در حقيقت تو از رحمت ما مطرودى.
٧٨- علاوه از آنكه مطرودى تا روز قيامت لعنت من بر تو باد براى تو نجات نخواهد بود.
٧٩- شيطان گفت اى پروردگار من، حال كه مرا از رحمت خود كنار ساختى تا روز رستاخيز به من مهلت داده عمر عطا فرماى.
٨٠- خداوند تعالى به شيطان جواب داده گفت تا روز معين (رستاخيز) مهلت خواهى يافت تا آن روز به تو مهلت داده شده براى تو فنا نخواهد بود (با ادامه حيات نوع بشر در دنيا نفس اماره به هر فرد علاقه گرفته در هر شخص يكى از صفات شيطان موجود مى‌شود با وقوع قيامت كبرى همين كره ارض متلاشى شده افراد بشر از بين مى‌روند و با فناى نوع بشر بقا براى نفس اماره امر محال مى‌گردد و ديگر بعد از آن بقا براى شيطان از محالات مى‌شود از اين جهت خداوند تعالى به شيطان تا زمان متلاشى شدن كره ارض و فناى خلق مهلت مى‌دهد. ليكن مقصود شيطان از طلب مهلت بقاى دائمى و فانى نشدن بود. (تدبر لازم است).
٨١- خداوند تعالى به شيطان جواب داده گفت تا روز معين (رستاخيز) مهلت خواهى يافت تا آن روز به تو مهلت داده شده براى تو فنا نخواهد بود
٨٢- شيطان گفت (حال كه مهلت يافتم) به عزت و جلال تو قسم خلق را تمام گمراه كرده از راه تو كنار خواهم كرد.
٨٣- مگر بندگانى را كه دين خود را از براى تو خلق كرده‌اند تسلط من بر آنها ميسر نشده به هيچ وجه نمى‌توانم آنها را گمراه سازم.
٨٤- خداوند تعالى به شيطان جواب داده گفت من خودم حقم و سخن حق هم مى‌گويم «آن سخن حق اين است»
٨٥- به سبب عصيان تو البته جهنم را از تو و از آنهايى كه تابع تو شده عاصى گشته‌اند پر خواهم كرد تا ببينيد شما را چگونه عذاب خواهم نمود.
٨٦- (يا محمد) به مشركين و (جهانيان) بگو حكايت آدم و شيطان را كه شنيديد؛ شما هم اولاد آدم هستيد، اولاد بايد دشمن پدر را دشمن خود بداند بيائيد شيطان را ترك كرده سخنان من (قرآن) را قبول كرده به خداوند تعالى اطاعت كنيد، من براى رساندن احكام قرآن به شما اجر و مزدى نمى‌طلبم تا به سبب آن از من فرار كنيد و اين را هم مى‌دانيد كه من كسى نيستم كه چيزى بر خود ببندم و ادعاى بيجايى بكنم زيرا تا كنون نزد شما بوده‌ام چنانچه بى‌جهت و برهان سخن گويم شما بهتر مى‌دانيد حال كه ادعاى نبوت مى‌كنم و آن را به خود نمى‌بندم خداوند تعالى به من نبوت عطا فرموده و مرا براى شما بشير و نذير فرستاده و اين قرآن را به من معجزه كرامت فرموده است.
٨٧- نيست اين قرآن مگر نصيحت و موعظه براى تمام نوع بشرى كه تا روز قيامت در عالم به وجود مى‌آيند اطاعت به احكام آن سبب نجات مى‌باشد.
٨٨- حال شما (اى اهل مكه) منكر قرآن مى‌شويد اما بعد از زمانى صدق و صحت اخبار قرآن به شما رسيده به خدايى بودن آن عالم خواهيد شد (همين كه رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله از مكه به مدينه هجرت فرمود به تدريج اسلام ظهور نموده منتشر شده به اهل مكه خبر مى‌رسيد و از آن اخبار غمگين مى‌شدند تا اسلام بر آنها مسلط شده‌